İbrahim Halil Sipahi

İbrahim Halil Sipahi

Katalonya krizi;

Akdeniz kıyısında, İber yarım adasında çok zengin bir bölge olan, Katalonya Özerk bölgesinin tarihi, on bin yıl öncesine kadar uzanıyor. Kartacalı denizcilerin ve kabilelerin bölgeye ilk yerleşimi, M.Ö. 10.000-800. Kartaca Kralı Hannibal’in babası Hamilcar Barca‘nın Barselona şehrini ilk kuruşu ve şehre adını vermesi M.Ö. 236 yılına dayanıyor. Tarih boyunca İspanyollar tarafından dışlanan ve horlanan Katalanlar 1793’de 21 yıl süren Fransız işgaline de maruz kalmış.

1931’de ilk defa İspanya’dan Özerklik statüsünü alan Katalonya 1936-1939 İspanya iç savaşındaki tutumu ile daha sonra bu hakkını kaybetmiş. İspanya yönetimi tarafından ana dilleri Katalancanın yasaklanması ve birçok ayrımcı muamelelere karşı yıllarca mücadele vermeleri neticesinde 1979 yılında yeniden özerkliğe kavuşmuştu.

 

Katalanlar neden bağımsızlık ve İspanya’dan ayrılmak istiyor?

Bunun başlıca nedenleri olarak; tarihsel süreç, kültürel farklılık ve ekonomik etkenler olarak öne çıktığını söylemek mümkün.

Katalanlar, 11 Eylül 1714 Barselona kuşatmasından sonra kendi öz yurtlarında hem İspanyollar hem de Fransızlar tarafından baskı altında tutulmaları, ticaretin engellenmesi, zenginliklerini değerlendirmeden mahrum bırakılmaları, üzerine ana dillerinin konuşulmasının yasaklanması gibi, yaşamsal hakların kısıtlanmasını tarih boyu asla unutmamışlar. Bin yıl önce yaşadıkları o günlere dönmenin arzusu içerisinde, bir gün o dönemlere yeniden dönmek ülküsü ile yüz yıl önce, “Muzaffer Katalonya, yeniden bolluk içinde ve zengin olacak”.diye yazdıkları marşı söylüyor. Katalan milli marşı “Els Segadors”, “Zamanı geldiğinde zincirlerimizi kıracağız” mısrasıyla bitiyor. Bu marşla Katalanların bağımsızlık hedefleri, daha iyi anlaşılıyor

 

Katalonya’nın bağımsızlık referandumu;

25 Eylül’de Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) lideri Mesut Barzani’nin, Irak anayasasına aykırı olarak aldığı bağımsızlık referandumundan bir hafta sonra Katalonya’da, 3 Ekim’de benzer bir şekilde yapılan anayasaya aykırı referandumun ardından, işin tatlıya bağlanabileceği düşünülüyordu ki.. Katalan Meclisi’ referandum sonucunun yüzde 90 “evet” çıkmasından aldığı güçle, 24 gün sonra bağımsızlık kararı aldı..

Bağımsızlık kararı aldı almasına da, bir dizi sorunun gündeme gelmesine yol açtı. Bu karara anında karşılık veren İspanyol hükümeti senatodan Katalonya’da yönetime el koyma ve bölgenin başkanı Carles Puigdemont’u kovma yetkisi aldı. İspanyanın bu kararına karşı Katalan polisi, sendikaları ve bürokrasisi, Madrid tarafından yönetime el konulmasına direneceklerini açıkladılar. Ümit ederiz ki, bölgede 1979 öncesi İspanya’nın diğer ayrılıkçı bölgesi Bask bölgesinde yaşananların benzeri tekerrür etmesin.

Avrupa’dan ikiyüzlü tavır;

Bir Ay önce IKBY-Barzani’nin bağımsızlık referandumunda sesi çıkmayan Almanya, Fransa ve İngiltere, Katalonya’nın bağımsızlığını tanımayacaklarını derhal ilan etti. AB, İspanya’nın toprak bütünlüğünden yana tavır aldı. Bunun anlamı Asya’da bölünmeye bizi ilgilendirmiyor (!) Ama Avrupa’da bölünmeye taviz yok demektir.

 

İspanya’yı zor günler bekliyor;

Katalanların bir kısmı özerklikten ve İspanya’ya bağlı kalmaktan yana. İspanya’da Katalonya dışında diğer iki özerk bölge olan Bask ve Galiçya  da özerklikten memnunlar. Ancak anayasa mahkemesinin 2010 yılında özerkliğin sınırlarını artıran anlaşmanın bazı maddelerini iptal etmesinden rahatsızlar. İspanya’da ve daha önemlisi AB’de kalıp bu maddelerin yeniden hayata geçirilmesini talep ediyorlar.  Bu nedenle Katalanlara nasıl davranılacağı Bask ve Galiçya bölgelerinde  de dikkatle izleniyor. Hükümetin çok ileri gittiğine, özerklikle oynadığına inanıldığı takdirde bu iki özerk bölgede de sıkıntı yaşanması mümkün.

İspanya hükümetinin Katalonya meselesini, Katalanları karşılarına alarak değil, karşılıklı uzlaşı ve aklıselim ile çözme yolunu tercih etmesi gerekiyor. Bu İspanya’da çatışmaların, ayrılıkların ve zor günlerin yaşanmasını önlemek adına en akılcı yol olacaktır.

 

İbrahim Halil SİPAHİ

29.10.2017/adanapost.com

twitter.com/ihalilsipahi

                                                             

 

Önceki ve Sonraki Yazılar
YAZIYA YORUM KAT
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.