Haliç Üniversitesi: Tam Tahıllar Kalbi Koruyor, “Çok Tahıllı” Etiketine Dikkat

Haliç Üniversitesi: Tam Tahıllar Kalbi Koruyor, “Çok Tahıllı” Etiketine Dikkat
Haliç Üniversitesi, 19 Kasım Uluslararası Tam Tahıl Günü’nde tam tahılların kalp ve damar sağlığına katkılarını vurgularken, ambalajlardaki “çok tahıllı” ifadesinin tek başına yanıltıcı olabileceğini hatırlattı.

İstanbul (19 Kasım 2026) – Haliç Üniversitesi, “Koruyucu Beslenmenin Kalbinde Tam Tahıllar” temasıyla kutlanan Uluslararası Tam Tahıl Günü kapsamında, tam tahılların sağlıklı beslenmedeki yerini ve özellikle kalp-damar sağlığı üzerindeki etkilerini değerlendirdi. Üniversite, hastalıklar ortaya çıkmadan önce doğru beslenme alışkanlıkları kazanmanın önemine dikkat çekti.

Haliç Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik İngilizce Bölüm Başkanı Doç. Dr. Ahmet Murat Günal, tahılların ekmekten pilava kadar sofraların hemen her öğününde yer aldığını belirterek şunları söyledi:
“Ne kadar tahıl tükettiğimiz kadar hangi tahılı tercih ettiğimiz de kritik. Tam tahıllar, rafine tahıllarda kaybolan posa, vitamin ve mineralleri bir arada sunarak kalp ve damar sağlığının korunmasına katkı sağlıyor. Bu yılın teması da sağlıklı alışkanlıkları hastalıklar ortaya çıkmadan kazanmamız gerektiğini hatırlatıyor.”

Açıklamada, kepek, ruşeym ve endosperm bölümlerini doğal oranlarında içeren tahılların “tam tahıl” olarak kabul edildiği vurgulandı. Tanenin bütün halde olması şart değil; öğütülmüş, kırılmış ya da ezilmiş tahıllar da bu bileşenleri koruduğu sürece tam tahıl sayılıyor. Tam buğday, yulaf, esmer pirinç, tam çavdar ve bulgur bu gruba örnek gösterildi.

Rafine etme işlemi sırasında kepek ve ruşeymin uzaklaştırılması, tahılın posa, vitamin, mineral ve diğer yararlı bileşenlerini kaybetmesine yol açıyor. Bilimsel araştırmalar, yüksek tam tahıl tüketiminin kalp-damar hastalıkları, tip 2 diyabet ve erken ölüm riskini azalttığını ortaya koyuyor. Dünya Sağlık Örgütü de karbonhidratların öncelikle tam tahıllar, sebzeler, meyveler ve kuru baklagillerden karşılanmasını öneriyor.

Tüketicilerin en sık düştüğü yanılgı ise etiketlerde yaşanıyor. Bir ekmeğin koyu renkli olması veya ambalajında “çok tahıllı” yazması, ürünün tam tahıllı olduğu anlamına gelmiyor. Çok tahıllı bir ürün birden fazla tahıl içerebilir ancak bunların tamamı rafine edilmiş olabilir. Kepek eklenmesi de tahıl tanesinin tüm bileşenlerinin mevcut olduğunu göstermiyor.

Bu alandaki belirsizlikleri gidermek amacıyla 2026’da yayımlanan ISO 20810 standardı, tam tahılın tanımı ve tam tahıllı ürünlerin etiketlenmesi için uluslararası ölçütler getiriyor. Açık ve anlaşılır etiketlerin, tüketicilerin doğru seçim yapmasını kolaylaştıracağı belirtiliyor.

Uzmanlar, tam tahıl tüketimini artırmak için beslenme düzenini kökten değiştirmeye gerek olmadığını vurguluyor. Beyaz ekmek yerine tam buğday ekmeği seçmek, bazı öğünlerde beyaz pirinç yerine bulgur veya esmer pirinç kullanmak, kahvaltıda sade yulafa yer vermek ve makarnada tam tahıllı seçenekleri tercih etmek gibi adımlar öneriliyor. Amaç, sofraya yeni yiyecekler eklemek değil, mevcut rafine tahılların bir kısmını tam tahıllarla değiştirmek.

Haliç Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik İngilizce Bölümünden Dr. Öğr. Üyesi Kardelen Büşra Ege Gündüz de konuya ilişkin değerlendirmesinde, “Tek bir besinin hastalıkları önleyeceği düşünülmemeli. Tam tahıl tüketimi, sebze, meyve, kuru baklagil ve sağlıklı yağ kaynaklarını içeren dengeli bir beslenmenin parçası olarak ele alınmalı” dedi. Gündüz, okullarda, üniversitelerde ve iş yerlerinde tam tahıllı seçeneklerin sunulmasının, beslenme eğitimiyle desteklendiğinde sağlıklı alışkanlıkların yaygınlaşmasına katkı sağlayacağını sözlerine ekledi.

İşte kolay uygulanabilir 3 tam tahıllı ekmek tarifi. Hepsi evde rahatlıkla yapılabilecek, klasik mayalı ekmeklerden oluşuyor.

1. Klasik Tam Buğday Ekmeği (En Temel Tarif)

Malzemeler (1 adet ekmek için):

  • 500 g tam buğday unu
  • 350-370 ml ılık su
  • 10 g tuz
  • 7 g kuru maya (veya 20 g yaş maya)
  • 1 yemek kaşığı zeytinyağı (isteğe bağlı)
  • 1 tatlı kaşığı bal veya pekmez (mayanın çalışması için)

Yapılışı:

  1. Ilık suyun içine bal/pekmez ve mayayı ekleyip 5-10 dakika bekletin (köpürmesini sağlayın).
  2. Unu ve tuzu bir kaba alın. Mayalı suyu ve yağı ekleyip yoğurun. Hamur ele yapışmayacak kıvama gelene kadar (yaklaşık 8-10 dakika) yoğurun. Gerekirse 1-2 yemek kaşığı un veya su ekleyebilirsiniz.
  3. Hamuru yağlanmış bir kapta, üzerini örtüp 45-60 dakika mayalandırın (2 katına çıkana kadar).
  4. Hamuru hafifçe havasını alıp şekil verin, unlanmış veya yağlanmış tepsiye koyun. Üzerini örtüp 20-30 dakika daha dinlendirin.
  5. Önceden 200°C’ye ısıtılmış fırında, alt-üst ayarda 35-45 dakika pişirin. Üstü çok kızarırsa alüminyum folyo ile kapatabilirsiniz.

2. Yulaflı Tam Tahıllı Ekmek

Malzemeler:

  • 350 g tam buğday unu
  • 100 g yulaf ezmesi
  • 50 g yulaf kepeği (veya ekstra yulaf)
  • 370 ml ılık su
  • 10 g tuz
  • 7 g kuru maya
  • 1 yemek kaşığı zeytinyağı
  • 1 tatlı kaşığı bal

Yapılışı:

  1. Yulaf ezmesini ılık suyun bir kısmıyla 10 dakika ıslatın (daha yumuşak bir doku için).
  2. Mayayı kalan su, bal ile birlikte aktifleştirin.
  3. Un, yulaf, tuz ve aktifleştirilmiş mayayı karıştırıp yoğurun. Hamur biraz yapışkan olabilir, normaldir.
  4. 50-60 dakika mayalandırın.
  5. Şekil verip 25 dakika daha dinlendirin.
  6. 190-200°C fırında 40-50 dakika pişirin. Yulaf daha koyu kızarabileceği için kontrol edin.

3. Bulgurlu Tam Tahıllı Ekmek (Türk Mutfağına Uygun)

Malzemeler:

  • 400 g tam buğday unu
  • 100 g ince bulgur
  • 360-380 ml ılık su
  • 10 g tuz
  • 7 g kuru maya
  • 1 yemek kaşığı zeytinyağı veya tereyağı
  • İsteğe bağlı: 1 tatlı kaşığı çörek otu veya susam

Yapılışı:

  1. Bulguru ılık suyun yarısıyla ıslatıp 10-15 dakika bekletin.
  2. Mayayı kalan suyla aktifleştirin.
  3. Un, ıslatılmış bulgur, tuz ve mayayı birleştirip yoğurun. Hamur biraz sert olabilir, gerekirse su ekleyin.
  4. 45-60 dakika mayalandırın.
  5. Şekil verip üzerini çörek otu veya susamla süsleyebilirsiniz. 20-30 dakika dinlendirin.
  6. 200°C fırında 35-45 dakika pişirin.

Önemli Püf Noktaları

  • Mayalanma: Ortam sıcaklığına göre süre değişir. Hamur 2 katına çıkmalı.
  • Un oranı: Tam buğday unu beyaz una göre daha fazla su emer. Hamur kıvamını ayarlarken dikkat edin.
  • Pişirme: Fırın tepsisine biraz su koyarak buhar oluşturmak, kabukların daha iyi kabarmasını sağlar.
  • Saklama: Tam tahıllı ekmekler daha çabuk kurur. Dilimleyip dondurucuya koyabilirsiniz.

Kaynak:AA, Adanapost

HABERE YORUM KAT
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.