Gözleri Olan Şiirler

Güneş İçimde Doğar kitabı üzerine

Ahmet Karaca | Eğitim Köşesi

Bir çocuğun eline kalem vermek, bazen bir milletin geleceğine dokunmaktır.

Adana’da Oğuz Kağan Köksal Görme Engelliler İlk ve Ortaokulunda gerçekleştirilen bir çalışma, bu düşüncenin güzel örneklerinden biri oldu. “Benim Okulum Benim Şiirim” adını verdiğimiz projede amacımız, çocuklara yalnızca şiir okutmak değil, kendi duygularını ve hayallerini kelimelere dökebilecekleri bir ortam oluşturmaktı.

Çocuk edebiyatı yazarı ve şair Mustafa Ökkeş Evren’in editörlüğünde sekiz hafta süren şiir atölyeleri düzenlendi. Öğrencilerimiz şiir okudu, yazdı, ezberledi ve kendi dizelerini oluşturdu. Üstelik bunu Braille alfabesiyle, parmaklarının ucunda kelimeleri hissederek yaptı. Sekiz haftanın sonunda ortaya birbirinden güzel şiirler çıktı ve bu eserler “Güneş İçimde Doğar” adıyla kitaplaştırıldı.

Esenler Belediyesinin 2025-2026 yılını Cemil Meriç yılı ilan etmesi, projemize ayrı bir anlam kattı. Görme engelli bir düşünce insanı olan Cemil Meriç’in adının yaşatıldığı bir kültür sanat yılında, görme engelli çocukların edebiyat sevgisiyle hazırladığı kitabın seçilmesi ve basımının belediye tarafından üstlenilmesi bizim için çok kıymetliydi.

Peki, çocuklarımız neler yazdı?

Taha, “Deniz Sevgisi” şiirinde görmenin yalnızca gözlerle sınırlı olmadığını hatırlatıyor:

Denizin dalgaları vuruyor sahile
Görmüyor olabilirim o güzel rengini
Huzur veriyor bana coşkulu sesi
Bendeki bu deniz sevgisi başka

Ecem’in “Gazzeli Çocuğun Hayali” şiiri ise savaşın ortasında barış ve anne özlemiyle yaşayan bir çocuğun sesini duyuruyor:

Yıldızlara bakıp bir hayal kurdum
Savaş bitsin istedim Gazze’de
Ama nasıl bitecek savaş?

Yine Ecem’in “Beni Çiçek Sanıyor” şiiri, yazının en etkileyici örneği. Çocuk baharı yalnızca gözleriyle değil; kokularla, seslerle ve dokunuşlarla yaşıyor. Şiirin son dizeleri bunun en güzel kanıtı:

Bahar gelmiş
Çok güzel kokuyor her yer
Bir arı etrafımda uçuyor
Galiba beni çiçek sanıyor

Bu dizeleri okurken insan ister istemez düşünüyor: Biz çocuklarımıza ne kadar fırsat veriyoruz? Bir çocuğun görememesi, hayal kurmasına engel değil. Farklı öğrenmesi, üretmesine engel değil. Bazen bizim göremediğimiz güzellikleri onlar kelimelerle anlatabiliyor.

Şiir atölyeleri neden gerekli?

Bugün çocuklarımız ekranların, kısa videoların ve hızla tüketilen içeriklerin arasında büyüyor. Oysa okumaya, düşünmeye, yazmaya ve kendilerini ifade etmeye her zamankinden fazla ihtiyaçları var. Şiir atölyeleri yalnızca sanatsal bir etkinlik değildir; dil gelişimini, hayal gücünü, düşünme becerisini ve özgüveni destekleyen önemli eğitim ortamlarıdır.

Bu atölyeler çocuklarımızı kendi medeniyetimizle buluşturmanın da yollarından biridir. Dilber’in “Bayrak” şiirinde dile getirdiği duygu, bunun güzel bir örneği:

Gökyüzünde albayrak
Dalgalanır her yerde
Ay yıldız parlayacak
Benim güzel bayrağım

Vatan sevgisi, inanç ve değerler yalnızca anlatılarak kazanılmaz; okuyarak, yazarak, yaşayarak ve örnek alarak gelişir. Yunus Emre’nin sevgisini, Mehmet Âkif’in vatan ve millet anlayışını, Necip Fazıl’ın fikir dünyasını genç kuşaklara tanıtmalıyız. Yunus’u gönülden okuyan bir genç gördünüz mü? Belki de artık görmeliyiz. Bunun için ne yapabileceğimizi düşünmeli, bu derdi sahiplenmeliyiz. Peygamber Efendimizin çocuklara gösterdiği merhameti, güzel ahlakı ve insan sevgisini, şiir ruhunu eğitimin kalbine yerleştirerek eğitim anlayışımızın merkezinde tutmalıyız.

Bir önerim var

İlkokul ve ortaokullarda şiir atölyeleri yaygınlaştırılmalı. Her okulda çocukların yazdıklarını paylaşabilecekleri edebiyat ortamları oluşturulmalı. Öğretmenlerimiz yalnızca ders anlatan değil, çocukların içindeki yeteneği keşfeden rehberler olmalı. Çünkü her çocuğun anlatacak bir hikâyesi, yazacak bir şiiri vardır.

Oğuz Kağan Köksal Görme Engelliler İlk ve Ortaokulunda sekiz hafta süren bu yolculuk bize bir kez daha gösterdi: Çocuklara fırsat verirseniz, onlar size hayallerinin ne kadar büyük olduğunu gösterir.

Güneş bazen gökyüzünde değil, bir çocuğun yüreğinde doğar. Ve o doğan güneş, gelecekte nice karanlığı aydınlatacaktır, Allah’ın izniyle.