Türk sineması bu 'sal'a biniyor...

Türk sineması bu 'sal'a biniyor...

Ceyhan Irmağı üzerindeki sal, yaklaşık 150 yıldır Yumurtalık ve Karataş'a bağlı köyleri birleştiriyor. Sal, sadece Çukurovalı'ya değil Yeşilçam...

A+A-


Ceyhan Irmağı üzerindeki sal, yaklaşık 150 yıldır Yumurtalık ve Karataş'a bağlı köyleri birleştiriyor. Sal, sadece Çukurovalı'ya değil Yeşilçam sanatçılarına da hizmet ediyor!

Irmak, Kızgın Toprak ve Yürek Yarası filmlerine konu olan sal, bu yıl da Hanımın Çiftliği'nde kullanıldı.

Adana'nın Kırmızıdam köyünün içerisinden geçen toprak yol, yönünü ırmak tarafına çevirenler için birkaç yüz metre sonra biter. Karşınıza, Çukurova'yı sulayan cömert Ceyhan Nehri çıkar. Buraya kadar her şey normaldir. Yaylımdan dönen inekler, tarlada çalışan köylüler ve Güneydoğu'dan gelen işçiler... Küçük bir tabelaya gözünüz iliştiği andan itibaren bir anda şaşırmaya başlarsınız: 'Sal, sabah 5, akşam 8 saatleri arasında açıktır.' Planlarınız arasında set yolu üzerinden Adana'ya gitmek varsa kısa ama bir o kadar da heyecanlı bir sal macerası başlamış demektir. Salın sahibi Yusuf Kaya, kazıklara bağladığı zincirleri çözerek halatı çekmeye başlar. Akıntıyla birlikte hareket eden sal, üzerindeki araba, traktör ya da kamyoneti adeta bir köprü gibi karşı kıyıya ulaştırır. Yolcular, araçlarından inerek meraklı gözlerle ırmak üzerinde yüzen bu koca demir yığınını izler. Sal, ilginç olduğu kadar bir o kadar da ünlüdür. 1972 yılında Irmak, 1973 yılında Kızgın Toprak, 1982 yılında Yürek Yarası filmlerine konu olan sal, son olarak Adana'da çekimleri devam eden Hanımın Çiftliği dizisinde de kullanılıyor.

Salın 150 yıllık olduğu tahmin ediliyor. 1969 yılında Yusuf Kaya'nın babasının 10 bin liraya Abbas Çavuş isimli birinden devraldığı sal, en çok da çiftçilerin işine yarıyor. Irmağın diğer yakasında tarlası olanlar 3 TL'ye karşıya geçebiliyor. Aksi halde tarlalarına ulaşmak için 32 kilometre fazladan yol yapmaları gerekiyor.

Sal, iki büyük duba üzerine inşa edilmiş. Nehrin iki yakasındaki ağaçlara bağlanan halatlar, salın akıntıda sürüklenmesini önlüyor. Çocuğu damdan düşenler, akrep ya da yılan sokmalarına maruz kalanlar, kalp krizi geçirenler ve doğum yapanlar gecenin bir saatinde salcıyı arıyor. Yusuf bey, hastalardan, akrabalarından ve resmi araçlardan ücret almıyor. Sal, bazıları için ise farklı bir anlam taşıyor. Anne ve babasından biri Karataş, diğeri de Yumurtalıklı olanlar her akraba ziyaretinde bu yolu kullanıyor. Irmağın birbirinden ayırdığı onlarca köyü, sal birleştiriyor. 1998'deki Ceyhan Depremi'nde Misis Köprüsü hasar gördüğü için sal gece gündüz çalışmış. Normalde, ortalama 15-20 araba taşıyan sal, günlük 100'ün üzerinde arabaya hizmet vermiş.

Hanımın Çiftliği'nde oynamak suçmuş!

Hanımın Çiftliği dizisine de konu olan sal, sahibinin başını biraz ağrıtmış. 'Televizyona çıktı, çok para aldı.' söylentileri maliyecileri harekete geçirmiş. Maliyecilerin, "Haksız para kazanıyorsun. Vergi vermiyorsun." suçlamalarıyla şaşkına dönen Yusuf Kaya, kanunlara göre 50 tonu geçmeyen motorsuz gemilerin vergiye tabi olmadığını öğrenince derin bir nefes almış.

Set ekibi jandarma eşliğinde film çekmiş

Sal, çevre köylerde 'gemi' olarak da adlandırılıyor. Gemiyi konu alan sinema filmleri, hep ağalık sistemini eleştirmiş ve trajik bir şekilde bitmiş. 1972 yılında Serdar Gökhan ve Aysun Güven'in oynadığı Irmak adlı film, köylerdeki çıkar çatışmasını konu alıyor. 1973 yılında çekilen Kızgın Toprak filmi, Tamer Yiğit ve Fatma Girik'i Kırmızıdam köyünde buluşturmuş. Şirvan (Tamer Yiğit) ile Sultan (Fatma Girik) topraklarından istedikleri mahsulü alamaz ve kışı geçirmek için salcılık yapmaya başlar. Ama onların hayallerini Çello Ağa (Hayati Hamzaoğlu) söndürür... Kadir İnanır ve Serpil Çakmaklı'nın başrolde oynadığı Yürek Yarası da konu olarak diğerlerinden farksız.

Yusuf Kaya, 12 yaşındayken Fatma Girik'le tanışmış. Bazı köylüler de filmlerde oynamış. Yumurtalık ve Karataş'ın en uzak köylerinden bile setleri izlemeye gelenler oluyormuş. Irmağın iki yanı da arabalarla dolmuş çekimler sırasında. Yürek Yarası ekibi, köye geldikten ancak 5 gün sonra film çekmeye başlayabilmiş. Köylülerin yoğun ilgisinden dolayı bir türlü 'motor' denememiş. Çaresiz kalan film yönetmeni son çare olarak jandarmayı çağırmış. Bir sahnede Kadir İnanır'ın karşı kıyıya yüzerek geçmesi gerekiyormuş. İnanır, yüzerken akıntıya kapılmış ve köylüler tarafından son anda kurtarılmış. Bazı oyuncular ise sıcak hava yüzünden fenalaşmış.

ZAMAN

Önceki ve Sonraki Haberler

HABERE YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.