Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan Savunma İş Birliğinin Geleceği

Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasındaki savunma iş birliği, 2026 itibarıyla bölgesel dengeleri etkileyebilecek yeni bir aşamaya girmiş görünüyor.

Üç ülkenin askerî, ekonomik ve stratejik imkânları birbirini tamamlayan özellikler taşıyor. Türkiye savunma sanayii ve askerî tecrübesiyle, Pakistan askerî gücü ve nükleer caydırıcılığıyla, Suudi Arabistan ise ekonomik ve finansal kapasitesiyle öne çıkıyor. Bu nedenle ortaya çıkan yapı, yalnızca bir askerî iş birliği değil, uzun vadede daha geniş bir stratejik ortaklığın başlangıcı olabilir.

Aslında üçlü yakınlaşmanın zemini yeni oluşmuş değil. Türkiye ile Pakistan arasında düzenli askerî tatbikatlar, eğitim faaliyetleri ve savunma sanayii iş birliği zaten bulunuyor. 2026'da CİNNAH-2026 komando ve özel kuvvetler tatbikatının gerçekleştirilmesi ve iki ülkenin askerî diyalog mekanizmasını sürdürmesi bunun göstergesi. Türkiye ile Suudi Arabistan arasında da savunma ve güvenlik alanındaki temaslar giderek yoğunlaşıyor.

Bu ittifakın geleceğini belirleyecek en önemli mesele, üç ülkenin ortak bir güvenlik anlayışı oluşturup oluşturamayacağıdır. Çünkü Ankara'nın öncelikleri ile Riyad'ın ve İslamabad'ın güvenlik hesapları her zaman aynı olmayabilir. Türkiye daha çok çok yönlü ve bağımsız bir bölgesel güç olma hedefi taşırken, Suudi Arabistan Körfez güvenliğini ve ekonomik dönüşümünü öncelemekte; Pakistan ise Hindistan ve Güney Asya'daki güvenlik dengelerine büyük önem vermektedir.

Bu nedenle ittifakın kısa vadede klasik anlamda bir “Müslüman NATO'su”na dönüşmesini beklemek gerçekçi olmayabilir. Daha mümkün görünen model; istihbarat paylaşımı, ortak tatbikatlar, savunma sanayii projeleri, askerî eğitim, hava ve Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan Askerî İttifakının deniz güvenliği ile kriz dönemlerinde siyasi ve askerî koordinasyonun geliştirilmesidir. Üç ülkenin mevcut askerî iş birliği bunun için zaten önemli bir altyapı oluşturuyor.

Bununla birlikte ittifakın önünde ciddi sınamalar da bulunuyor. Türkiye'nin NATO üyeliği, Pakistan'ın Hindistan'la ilişkileri, Suudi Arabistan'ın ABD ile uzun yıllara dayanan güvenlik ilişkisi ve üç ülkenin İran, İsrail ve diğer bölgesel aktörlerle farklı düzeylerde ilişkileri, ortak bir askerî strateji oluşturmayı zorlaştırabilir.

Ayrıca ortak silah sistemleri, komuta-kontrol mekanizmaları ve müşterek harekât kabiliyeti oluşturulmadan siyasi bir anlaşmanın gerçek bir askerî ittifaka dönüşmesi kolay değildir.

Buna rağmen üçlü iş birliğinin önemli bir potansiyeli var. Türkiye'nin savunma teknolojileri, Pakistan'ın askerî insan gücü ve stratejik kapasitesi, Suudi Arabistan'ın finansal kaynakları bir araya getirilebilirse ortaya güçlü bir savunma-ekonomi ekosistemi çıkabilir.

Ortak savunma sanayii yatırımları, teknoloji transferi ve üçüncü ülkelere yönelik ortak projeler, ittifakı yalnızca güvenlik alanında değil ekonomik alanda da kalıcılaştırabilir.

Sonuç olarak Türkiye-Pakistan-Suudi Arabistan ekseninin geleceğini, “yeni bir NATO” olmaktan çok, giderek kurumsallaşan bir bölgesel stratejik ortaklık olarak görmek daha doğru olur. Üç ülke ortak tehdit algısını güçlendirebilir, düzenli askerî mekanizmalar kurabilir ve savunma sanayiinde somut projeler geliştirebilirse bu ortaklık Orta Doğu'dan Güney Asya'ya uzanan geniş bir coğrafyada önemli bir güç merkezi hâline gelebilir.

Ancak ittifakın kalıcı olup olmayacağını belirleyecek asıl unsur, ortak söylemlerden ziyade kriz anında üç ülkenin birbirinin yanında ne ölçüde durabileceğidir.

Bu açıdan bakıldığında önümüzdeki birkaç yıl kritik olacaktır. İttifak kurumsallaşır, ortak tatbikatlar ve savunma projeleri artar, siyasi koordinasyon mekanizmaları güçlenirse Türkiye-Pakistan-Suudi Arabistan üçgeni İslam dünyasının en etkili stratejik iş birliği platformlarından birine dönüşebilir. Aksi durumda ise güçlü fakat daha çok sembolik bir diplomatik yakınlaşma olarak kalabilir.

Mustafa Yürekli / Haber7