Doç. Dr. Gökhan Ulum: Adana Cono aşiretinin medyadaki temsili ve bu temsilin aşiret üyelerince nasıl algılandığı...

Adana Cono Aşireti Üzerine Uluslararası Bilimsel Araştırma / Haber Önerisi

Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi'nde Doçent Doktor olarak görev yapmaktayım. Akademik çalışmalarımda uygulamalı dilbilim ve eleştirel söylem analizi üzerine yoğunlaşıyorum.

Bugün sizinle paylaşmak istediğim çalışma, uzun süredir üzerine saha ve metin analizleri yürüttüğüm, Adana’daki Cono aşiretinin medyada temsil biçimlerini ve bu temsillerin aşiret mensupları üzerindeki yansımalarını inceleyen araştırmamdır. Bu araştırmam, alanında dünyanın en saygın ve prestijli uluslararası indekslerinden biri olan SSCI (Social Sciences Citation Index) kapsamındaki Crime, Law and Social Change dergisinde yayımlanmıştır.

Akademik dünyaya yabancı okurlar veya meslektaşlar için kısaca belirtmek gerekirse; SSCI, sosyal bilimler alanında yayımlanan makalelerin kalitesini, uluslararası geçerliliğini ve güvenilirliğini tescil eden en üst düzey akademik referans sistemidir. Bu indeks içinde yer alan bir dergide makale yayımlamak, çalışmanın uluslararası hakem süreçlerinden ve çok sıkı bilimsel süzgeçlerden başarıyla geçerek küresel literatüre katkı sunduğunun en somut göstergesidir.

Ana Hatlarıyla Çalışma

Medyada Adana Cono Aşiretinin Temsili ve Bu Temsilin Aşiret Tarafından Nasıl Algılandığı

Bu çalışma, SSCI kapsamındaki Crime, Law and Social Change dergisinde 2025 yılında yayımlanmıştır. Araştırmada Adana Cono aşiretinin medyadaki temsili ve bu temsilin aşiret üyelerince nasıl algılandığı bizzat araştırmacı tarafından aşiret mensuplarıyla mülakat yaparak incelenmiştir.

Veri ve Yöntem

Çalışmada 2016–2023 yılları arasında yayımlanan haberler incelenmiştir. Veri seti yerel medyada 5 gazeteden 57 haber, ulusal medyada 5 gazeteden 126 haber ve uluslararası medyada 2 gazeteden (Daily Mail ve Express UK) 2 haberden oluşmaktadır. Haberler söylem analiziyle çözümlenmiş, ayrıca 16 aşiret mensubuyla mülakat yapılmıştır.

Bulgular

Söylem analizine göre aşiret, yerel ve ulusal medyada sistematik biçimde suç unsuru olarak sunulmaktadır. Uluslararası medyada ise ilkel, garip ve "öteki" olarak temsil edilmektedir.

Mülakatlar, söylemsel dışlanma, sosyal damgalanma ve marjinalleşme süreçlerinin aşiret üyelerince de doğrulandığını göstermektedir. Medyadaki olumsuz imaj günlük hayatta dışlanmaya yol açmaktadır. Bu dışlanma da aşiret için sosyal, ekonomik ve eğitim alanlarında gerilemeye neden olmaktadır. Aşiretin yaşadığı asıl sorunlar bunlardır.

Öneri

Aşiret yalnızca suç haberleriyle gündeme getirilmemelidir. Üyelerin sosyo-ekonomik ve eğitim hayatında karşılaştıkları zorluklar da dile getirilmelidir.

Çalışmanın Dayandığı Kuramsal Çerçeveler

Van Dijk – Eleştirel Söylem Analizi: Makro düzeyde, yerel ve ulusal medya aşireti bir "sorun" ya da "suçlu" olarak çerçevelemektedir. Uluslararası medya ise onu garip ve ilkel olarak sunmaktadır. Mikro düzeyde bu çerçeveleme polis açıklamaları ve baskın haberleri üzerinden kurulmaktadır.

Edward Said – Oryantalizm ve "Öteki" Kavramı: Batı egemen kültürü, kendinden farklı olanı garip ve ilkel olarak görür. Bu yaklaşım, uluslararası basındaki temsilin açıklanmasında kullanılmıştır.

Spivak – "Madun Kendi Adına Konuşabilir mi?": Madun, sesi duyulmayanları ifade eder. Bu çerçeve, aşiret üyelerinin kendi temsillerinde söz sahibi olamamasını anlamlandırmak için kullanılmıştır.

Bu akademik çalışmanın bulgularının, kamusal vicdanı besleyen ve toplumsal önyargıları kırmayı amaçlayan sizin gibi kıymetli kalemler için değerli bir haber dosyasına veya köşe yazısına ilham verebileceğine inanıyorum. Cono aşiretinin yaşadığı bu kısır döngüyü, medya temsillerini ve toplumsal entegrasyonun önündeki engelleri kamuoyunun dikkatine sunmanız, hem yerel dinamiklerin doğru anlaşılması hem de sosyal adalet açısından çok kıymetli olacaktır.

Çalışmanın tam metnine veya detaylarına aşağıdaki internet adresinden ulaşabilirsiniz:

https://link.springer.com/article/10.1007/s10611-025-10216-7

Konuyu köşenizde veya haber ajandanızda değerlendirmek isterseniz, ek bilgi de verebilirim. Çalışmayı dosya eki olarakta ekledim.

Çalışmalarınızda kolaylıklar dilerim.

Saygılarımla,

Doç. Dr. Ömer Gökhan Ulum

Mersin Üniversitesi, Eğitim Fakültesi