İsrail'in İki Yüzü: Katliam ve Dezenformasyon
ANKARA – Gazze'de yıkılan binaların, bombalanan hastanelerin yanında, ekranlarda ve sosyal medyada da bir savaş yaşanıyor. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığının ev sahipliğinde düzenlenen "İsrail'in İki Yüzü: Katliam ve Dezenformasyon" paneli bu savaşı ele aldı.
Paneli, İletişim Başkanlığı Dezenformasyonla Mücadele Merkezi¹ Koordinatörü Deniz Demir yönetti. Demir, İsrail'in Gazze'ye saldırılarının başladığı ilk günden bu yana bir enformasyon savaşının da sürdüğünü söyledi: "Dezenformasyon, bu enformasyon savaşında açık bir silah olarak kullanılıyor." Demir'e göre bu savaşın en önemli cephesi dijital mecralar. Panelin başlığı da buradan geliyor.
Üç büyük yalan
İletişim Başkanlığı Dijital Medya Koordinatörü Aslan Değirmenci, konuşmasına başsağlığıyla başladı. Ailesinden şehitler veren Filistinli gazeteci Hüda Fadel Naim'e ve Gazze'de hayatını kaybeden basın mensuplarının yakınlarına Türk milleti adına başsağlığı diledi.
Değirmenci'ye göre İsrail, Gazze'deki saldırılara zemin hazırlamak için üç büyük yalanı silaha dönüştürdü. Bunların ilki, bir İsrail televizyonunun yaydığı "Hamas 40 çocuğun başını kesti" iddiasıydı. Değirmenci, bu iddianın Dezenformasyonla Mücadele Merkezi'nin açıklamasıyla yalanlandığını hatırlattı ve şöyle konuştu: "Hamas bir çocuğun burnunu kanatmazken İsrail 30 bin çocuğumuzu katletti."
İkinci örnek, Şifa Hastanesi'nin² altındaki tünellerde Hamas mensuplarının saklandığı iddiasıydı. Değirmenci, bu iddiaya ilk cevabın Türkiye'den geldiğini, hastanede kamp kuranların Hamas üyeleri değil Gazzeli siviller olduğunu söyledi. Değirmenci'ye göre İsrail medyası bu haberleri geri çekmek zorunda kaldı. Ancak bu yalanların ardından süren 3 yıllık saldırılarda bin 700 sağlık çalışanı ve 283 gazeteci hayatını kaybetti.
Değirmenci, Merkez'in çalışmalarının Türkiye ile sınırlı olmadığını da vurguladı: "İsrail ve Batı medyasında yer alan birçok dezenformasyon içerikli haberin silinmesini sağladık. Dünyaca ünlü gazetelerin Türkiye'den ve hatta Gazze halkından özür dilemesini sağladık."
Değirmenci, İsrail'in "kirli seçim stratejileri" uyguladığını da söyledi. Geçici hükümetin Başbakanı Binyamin Netanyahu başta olmak üzere İsrailli yetkililerin seçim mitinglerinde sürekli Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ı hedef aldığını belirtti ve bunu "sandığı vesayet altına alma çabası" olarak değerlendirdi. Türkiye'nin bu "kara propagandayı" sessiz kalarak boşa çıkardığını ifade eden Değirmenci, "İçimizdeki kendilerini muhalif olarak tanımlayan bazı kesimler Türkiye'nin geri adım attığını düşündü. Hayır, bu onurlu duruşumuzdur." dedi.
"Haber çıkınca hikâye bitmiyor"
Panelin en duygusal anlarını Filistinli gazeteci Hüda Fadel Naim yaşattı. Naim gazeteciliğe 18 yaşında başladı. İsrail'in 2009'daki Gazze saldırıları sırasında Şifa Hastanesi'nde görev yaptı.
Naim, ölü sayılarıyla verilen haberlerin eksik kalan yanını anlattı: "Haberde 'Dört kişi öldü' yazıyor ama her birinin bir hikâyesi var. Bir annesi, bir babası, bir sevgilisi, bir çocuğu var. Haber çıkınca hikâye bitmiyor, aslında hikâye ondan sonra başlıyor."
Sonra kendi hikâyesini anlattı. Erkek kardeşi Enes 19 yaşındaydı ve Gazze'de ambulans şoförlüğü yapıyordu. Hastanede ameliyathanede çalışan babaları, "Ambulans en güvenli yerlerden biri. Ne hastanede ne ambulansta bir şey olur." derdi. Aile, Enes'in bulunduğu ambulansa yapılan saldırının haberini radyodan öğrendi.
Naim, aradan 18 yıl geçmesine rağmen o günü dün gibi hatırladığını söyledi: "Annem hâlâ ağlıyor. Bir gün hayatımızı değiştirdi, hayat bir daha eski hâline dönmedi."
Naim'e göre acının üzerine bir de iftira eklendi. İsrail, Enes'i Filistin için savaşan bir "mücahit" olarak nitelendirdi ve ölümünde bir sakınca görmedi. Aile bu iddiaya karşı mahkemeye başvurdu ancak davayı kaybetti. Gazze'de hayatını kaybedenlerin sayısının 80 bine yaklaştığını hatırlatan Naim, "Biz rakam değiliz, insanız. Her bir rakamın bir hikâyesi, bir ailesi, bir sevgilisi, bir çocuğu var." dedi.
Önce itibarsızlaştırma, sonra bombardıman
Anadolu Ajansı Global Haberler Grup Müdürü Yaser Emre, dezenformasyonda üç yöntemin öne çıktığını söyledi: tanığı sahadan uzaklaştırmak, itibarsızlaştırmak ve algıyı parayla yaymak. Emre, Gazze'de önce gazetecilerin "terörist", hastanelerin ve BM okullarının "terör yuvası" olarak gösterildiğini, bombardıman ve katliamların bunun ardından geldiğini belirtti.
Emre, İsrail'in Google ile yaptığı 45 milyon dolarlık anlaşmayla Gazze'de açlık ve kıtlık olmadığını anlatan bir propaganda filmini dünyaya yaydığını da hatırlattı. Emre'ye göre aynı dönemde bağımsız BM kuruluşları, Gazze'de kıtlığın resmen ilan edildiğini raporlarına yazıyordu.
Türkiye'de bu tür propagandaların karşılık bulmadığını, toplumun İsrail karşısında ortak bir vicdanda buluştuğunu söyleyen Emre, dünya kamuoyunda durumun farklı olduğunu, bu yüzden dezenformasyonla mücadelenin büyük önem taşıdığını vurguladı.
Bir fotoğraf, mahkemede delil
Emre, AA'nın "Kanıt, Tanık, Sanık"³ kitap serisini de tanıttı. Serinin "Kanıt" kitabında İsrail'in suçları AA muhabirlerinin ve kameramanlarının görüntüleriyle belgelendi. Emre'nin aktardığına göre bu kitapçık Uluslararası Ceza Mahkemesine delil olarak sunuldu ve kabul gördü. "Sanık" kitabında suçların sorumluları, "Tanık" kitabında ise olaylara doğrudan tanıklık eden gazeteciler yer alıyor. Emre, bir gazetecinin çektiği tek bir karenin uluslararası mahkemelerde ne kadar önemli olduğunu bu çalışmayla gördüklerini söyledi.
Emre, konuşmasını genç kuşaklara bir çağrıyla bitirdi: "Okuduğunuz bir haberi, güvenilir kaynaklar geçmediyse, haber ajansları bunu yazmadıysa asla ve kat'a 'retweet'e basmayın." Emre'ye göre sosyal medya yalnızca yemek fotoğraflarının ve komik videoların paylaşıldığı bir yer olmamalı, bir amaç için kullanılmalı. YouTube'da İsrail'in insanların bilinçaltına nasıl girmeye çalıştığını anlatan onlarca video bulunduğunu belirten Emre, algoritmalarla ve dijital platformlarla mücadele etmeyi öğrenmek gerektiğini söyledi.
Kaynak:AA, Adanapost
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.