Gazze Enkaz Altında Kazanıyor, Biz Klavye Başında Kaybediyoruz(mu)?
Gazze Enkaz Altında Kazanıyor, Biz Klavye Başında Kaybediyoruz(mu)?
Gazze; bir yandan mazlumun direnişinin, sabrının ve onurlu duruşunun sembolü haline gelirken, diğer yandan yerel kamusal alanda –özellikle sosyal medya mecralarında– derin bir ideolojik ayrışmanın, iç çekişmenin ve ahlaki erozyonun katalizörü işlevi görmüştür.
Saha eylemlerinden dijital platformlara evrilen bu süreç, ilk dönemlerdeki yoğun dayanışma ruhunun zamanla nasıl örselendiğini, niyet okumalarının ve tükenmişlik hissinin toplumsal dayanıklılığı nasıl kemirdiğini gözler önüne sermektedir. Bu bağlamda, Gazze meselesi Türkiye’deki toplumsal hafıza ve vicdan için dışsal bir kriz olmaktan çıkıp, içsel bir ahlaki imtihana ve sosyolojik bir aynaya dönüşmüştür.
Gazze’deki insani trajedi karşısında Türkiye’de ilk aylar itibarıyla gösterilen refleks, sivil toplum dinamiklerinin ve halkın büyük kesiminin sokağa dökülmesiyle güçlü bir eylemsellik dalgası oluşturdu. Basın açıklamaları, yürüyüşler, boykot ve yardım kampanyaları toplumsal bir omurga oluşturdu. Ancak zamanla bu kitlesel teveccühün zayıfladığı, eylemlere katılımın düştüğü ve basın açıklamalarının cazibesini yitirdiğini gözlemliyoruz.
Bu düşüşün arkasındaki temel dinamiklerden biri, eylemselliğin özünden saparak bireysel veya grup merkezli bir "görünürlük" mücadelesine kurban edilmesidir. Sivil toplum inisiyatifleri ve bireyler arasında "kimin öne çıkacağı", "kimin daha çok ses getireceği" veya "hangi grubun ideolojik hegemonya kuracağı" şeklindeki rekabet, ortak faydayı gölgelemiştir. Yaşanan onca acı ortadayken, bu acı üzerinden yeni bir polemik üretmek, trajediyi olağanlaştırmış ve kitlelerin eylemlere olan inancını sarsmıştır. Sürekli birbiriyle yarışan ve birbirinin görünürlüğünü tahammülsüzlükle karşılayan aktörler, nihayetinde eylemsellik zeminini bizzat kendi elleriyle daraltmıştır.
Geleneksel sokak eylemlerinin gücünü kaybetmesiyle birlikte, Gazze meselesi neredeyse tamamen dijital platformlara, özellikle sosyal medya mecralarına taşınmıştır. Ancak sosyal medyanın yapısal özellikleri (algoritmik kutuplaşma, hız, anonimlik ve öfke ekonomisi), bu hassas konunun ele alınış biçimini zehirlemiştir.
Bugün X (eski adıyla Twitter), Instagram ve benzeri mecralardaki paylaşımlar incelendiğinde, meselenin özünden (Gazze'deki yıkım ve zulümden) kopularak tamamen bir samimiyet ve niyet yargılama platformuna dönüştüğü görülmektedir.
Yapılan her eylem diğeri tarafından eleştirilmektedir.
Yapılmayan veya eksik bırakılan her adım manasız bir linç kültürüne malzeme edilmektedir.
Bir taraf diğerinin samimiyetini, öbürü diğerinin amellerini ve siyasi pozisyonunu sorgulamaktadır.
Bu durum, dışarıdan gelebilecek herhangi bir düşman müdahalesine gerek kalmaksızın, toplumsal dokunun kendi içinden nasıl çözüldüğünü göstermektedir. Sosyal medya dili, yapıcı bir eleştiri kültüründen uzaklaşarak acımasız bir infaz mekanizmasına dönüşmüştür. Ortaya çıkan tablo, "düşman aramamıza gerek yok, biz bize yetiyoruz" şeklindeki acı gerçeği doğrulamaktadır; zira toplum, enerjisini zalime karşı değil, kendi içindeki farklı kesimlere karşı harcamaktadır.
Gazze'deki Müslümanların ve sivillerin maruz kaldığı fiziksel yıkım ve zulüm karşısında gösterdikleri sabır ve metanet, dünya çapında takdir toplarken; Türkiye’deki konforlu alanlarında bu acıyı sadece klavye üzerinden tüketen kesimlerin içine düştüğü ihtilaf, derin bir tezat oluşturmaktadır. Müslümanların kendi içerisinde Gazze üzerinden birbirine girmesi akıl alacak, kabul edilecek bir durum değil. Böyle giderse onlar orada o imtihanı belki geçecek ama biz burada bu imtihanı kaybedeceğiz gibi görünüyor.
Vicdani bir perspektiften bakıldığında, asıl krizin dışsal değil, içsel bir çürüme olduğu aşikârdır. Nesiller arası aktarılan değerlerin, merhamet ve basiret gibi temel İslami ve insani erdemlerin sosyal medyanın kirli dili altında nasıl ezildiği sorgulanmalıdır. Birbirine bu kadar acımasızca vuran, en kutsal değerleri ve en büyük insani acıları dahi kendi içsel hesaplaşmalarına kalkan yapan bir neslin türemiş olması, sosyolojik açıdan alarm seviyesindedir.
Gazze'deki mazlumlar maruz kaldıkları maddi felakete rağmen imtihanın hakkını onurlu bir direnişle vermeye çalışırken; Türkiye’deki kamuoyu, bu felaketi idrak edemeyerek birbirine "azap" ve "felaket" olmaktadır. Bu durum, toplumsal bir basiretsizliğin ve manevi bir körleşmenin neticesidir.
Toplumsal kesimlerin birbirini suçlayan, dışlayan ve "azap" haline getiren dili terk ederek; ortak vicdani paydada buluşmayı sağlayacak onarıcı, kucaklayıcı ve yapıcı bir söylemi benimsemesi şarttır.
Sosyal medyanın kutuplaştırıcı dili, dışsal krizlerin yıkıcı etkisini bireylerin iç dünyasına taşıyan görünmez bir silah gibidir. Toplumsal psikolojinin bu tükenmişlik döngüsünden kurtulması, bireylerin ekran başındaki sanal mahkemelerden vazgeçip kendi içlerine dönmesine, sükûneti seçmesine ve enerjisini yapıcı birer onarım çabasına dönüştürmesine bağlıdır. Aksi takdirde, dijital ekosistemin ürettiği öfke, dışarıdaki düşmanlara gerek kalmaksızın toplumsal dokunun bizzat kendisini tüketmeye devam edecektir.
Gelinen nokta itibarıyla, sosyal medyadaki bu dijital gürültü patırtının, bitmek bilmez polemiklerin ve karşılıklı ithamların kimseye bir fayda sağlamadığı, aksine toplumsal bağları çözdüğü açıktır. Gazze bizim hem imtihanımız hem de aynamızdır; bu ayna bize kendi tahammülsüzlüğümüzü, kibrimizi ve savrukluğumuzu göstermektedir.
Eğer bu süreçten ders çıkarılacaksa, atılacak ilk adım radikal bir sükût ve sükûnet halidir. Sürekli konuşan, eleştiren, parmak sallayan ve niyet okuyan dijital dilden vazgeçilmelidir. Toplumun her kesiminin derin bir içe dönüşe, nefis muhasebesine ve tövbe bilincine ihtiyacı vardır. Birbirimizi suçlamaktan vazgeçip ortak vicdani paydada yeniden buluşmadığımız sürece, Gazze üzerinden yürüttüğümüz tartışmalar bize rahmet değil, ancak felaket getirecektir. Allah bu süreçte vicdanlarını yitirenlerimize basiret versin.
Kaynak:Adanapost
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.