ODAK: Elektrikli Araçlarda Küresel Yarış ve Türkiye’nin Yükselişi

İstanbul

Otomotiv sektörü, tarihinin en büyük dönüşümlerinden birinden geçiyor. Elektrikli araçlar yalnızca yeni bir ulaşım teknolojisi değil, aynı zamanda ulaştırma sisteminin yapısını, enerji politikalarını ve küresel rekabet dengelerini yeniden şekillendiren stratejik bir alan haline geliyor.

Dünyanın birçok ülkesi, karbon emisyonlarını azaltma ve iklim hedeflerine ulaşma amacıyla elektrikli araç yatırımlarını artırırken, bu dönüşüm enerji güvenliği, sanayi politikaları ve teknolojik bağımsızlık açısından da kritik önem taşıyor.

2025 yılı sonunda açıklanan rakamlar, bu dönüşümün ne kadar hızlandığını ortaya koyuyor. Küresel ölçekte 20 milyonun üzerinde elektrikli araç satılırken, elektrikli araç filosu, günlük olarak 1,7 milyon varil petrol tüketimini engelledi. Bu rakam, uluslararası enerji güvenliği ve ekonomik tasarruflar açısından milyarlarca dolarlık etkiye karşılık geliyor.

Başlıklar

Küresel elektrikli araç pazarı: Rakamlarla büyük resim > Güç savaşları: Teknoloji, batarya ve ticaret cephesi > Küresel yarışta yükselen pazar: Türkiye > Şebeke ve altyapı: 81 ilde kesintisiz mobilite > Ekonomi ve çevre etkisi > Küresel rekabetin yeni rotası

Küresel elektrikli araç pazarı: Rakamlarla büyük resim

Küresel otomotiv sektörü, 2025 yılında elektrikli araç satışlarında tarihi bir eşiği geride bıraktı. Dünya genelinde satışlar 20,7 milyon adede ulaşırken, elektrikli araçların toplam otomotiv pazarındaki payı yüzde 20’nin üzerine çıktı.

Çin, 12,9 milyon adetlik satışla küresel liderliğini sürdürürken, batarya üretim zincirindeki hakimiyeti sayesinde ihracatta da öne çıktı. ABD ise Tesla merkezli teknoloji, yazılım ve otonom sürüş yatırımlarıyla rekabet gücünü korudu.

Avrupa pazarı ise elektrikli araç satışlarında yüzde 33 büyüme kaydederek sektörün en hızlı genişleyen bölgelerinden biri oldu.

Türkiye, yaklaşık 400 bin elektrikli araç parkı ve 40 bini aşan şarj altyapısıyla dönüşüm sürecinde öne çıkan pazarlardan biri haline geldi.

Devlerin rekabeti: Küresel pazarın ana oyuncuları

Çin tek başına 12,9 milyon satışla küresel liderliğini sürdürerek, batarya üretim zincirindeki hakimiyeti sayesinde ihracatın yaklaşık yüzde 35’ini gerçekleştirdi.

ABD, Çin karşısında üretim ölçeğinden ziyade Tesla merkezli teknoloji, yazılım, otonom sürüş ve enerji ekosistemi üzerinden rekabet ediyor. Enflasyonu Düşürme Yasası (IRA) teşvikleri ile yerli üretimi koruma stratejisini sürdüren ABD, güçlü konumunu koruyor.

Avrupa ise yüzde 33 büyüme ile en hızlı genişleyen bölge olarak, sektörün en büyük ithalat pazarı konumuna geldi.

????????Çin: Üretim ve batarya hakimiyeti

Elektrikli araç sektöründe küresel rekabet, üretim gücü, batarya tedarik zinciri ve regülasyon politikaları ekseninde şekilleniyor.

Çin, yalnızca üretim hacmiyle değil, batarya tedarik zincirindeki hakimiyetiyle de küresel pazarda belirleyici konumunu koruyor. Ülke, batarya üretim zincirinin yaklaşık yüzde 70’ini kontrol ediyor.

Çinli otomotiv şirketleri, dünyanın en değerli 50 otomotiv üreticisi listesinde en fazla temsil edilen grup olurken, Avrupa Birliği (AB) ülkelerinde kaydedilen satış artışları dikkati çekti.

En fazla piyasa değerine sahip ilk 50 otomobil üreticisinden 17'sini Çinli şirketler oluşturuyor. Çinli otomobil üreticisi BYD, 2025'te ABD'li elektrikli araç üreticisi Tesla'yı geride bırakarak "dünyanın en çok elektrikli araç satan şirketi" haline geldi. BYD'nin bu dönemde "yeni enerji aracı (NEV)" olarak adlandırılan, şarj edilebilen, pilli, hibrit ve yakıt hücreli elektrikli araçlarının satışı yüzde 7,7 artışla 4,6 milyona ulaştı.

NEV satışları içinde şarj edilebilen pilli elektrikli araçların (EV) satışları, yıllık yüzde 28,7 artışla 2,25 milyona çıkarken, sektörde dünya lideri olan en yakın rakibi Tesla, 2025 satışlarının yıllık yüzde 8,6 azalışla 1,63 milyona gerilediğini duyurdu.

Böylece merkezi Çin'in Şıncın şehrinde bulunan BYD, "dünyanın en çok elektrikli araç satan üreticisi" unvanına sahip oldu.

Buna karşın BYD’nin hissedarları için yayımladığı mali rapora göre, Ocak-Mart 2026 döneminde şirketin karı, 4,09 milyar yuan (600 milyon dolar) ile geçen yılın aynı çeyreğine kıyasla yüzde 55 azalarak 2023'ün ilk çeyreğinden bu yana en düşük seviyeye indi.

Ancak 2026’nın ilk çeyreğinde Çin’de elektrikli araç satışlarında yavaşlama görüldü. Satış vergisi muafiyetinin kaldırılmasının ardından ülkede elektrikli araç satışları yıllık bazda geriledi.

???????? ABD: Tesla merkezli teknoloji ve yazılım savaşı

ABD, Çin karşısında üretim hacminden ziyade teknoloji, yazılım ve otonom sürüş alanlarındaki yatırımlarla öne çıkarken, Enflasyonu Düşürme Yasası (IRA) kapsamında sağlanan teşviklerle yerli üretimini desteklemeyi sürdürdü.

Tesla’nın 2025 yılında artan rekabet, model eksikliği ve üst yönetici Elon Musk’ın siyasi tutumuna yönelik tüketicilerde oluşan tepki gibi nedenlerle Avrupa genelinde kaybettiği pazar payını 2026’nın ilk çeyreğinde yeniden geri kazanmaya başlaması dikkati çekti.

Tesla’nın sahibi Elon Musk’ın ABD seçim kampanyası sürecinde Donald Trump'a destek vermesi ve Trump'ın göreve başlamasının ardından Hükümet Verimliliği Departmanı'nın başına geçmesi sonrasında şirketin piyasa değeri ve hisselerinde önemli düşüşler yaşanmıştı.

Ayrıca Elon Musk'ın ABD Başkanı Donald Trump'ın göreve başlama töreninde yaptığı ve internette Nazi selamına benzetilen el hareketi gibi tartışmalı davranışları, Almanya'da aşırı sağcı siyasetçilere verdiği açık destek ve İngiltere siyasetine karışması, Avrupalıların firmayla aralarına mesafe koymasına neden oldu.

Tesla’nın bu yılın ilk çeyreğinde teslim ettiği araç sayısı yıllık bazda artsa da, geçen yılın son çeyreğine kıyasla yüzde 14,4 azaldı.

Avrupa Otomobil Üreticileri Birliği (ACEA) verilerine göre, Tesla'nın otomobil satışları 2025 yılında AB ülkelerinde geriledi.

Kasım 2024'te 18 bin 430 olan Tesla satışları, 2025’in aynı ayında yüzde 34,2 azalarak 12 bin 130'a indi. Markanın AB'nin toplam yeni otomobil satışlarındaki payı da yüzde 2,1'den yüzde 1,4'e düştü.

Tesla, Avrupa pazarında zorluklar yaşamış olsa da, 2026’nın ilk çeyreğinde pazar payını yeniden artırmaya başladı. Özellikle Alman otomobil pazarında Tesla satışları yeniden ivme kazandı.

Almanya Federal Motorlu Taşıtlar Dairesi (KBA) verileri, Tesla’nın mart ayı tescillerinin yıllık bazda yüzde 315,1 artışla 9 bin 252 adede ulaştığını, ilk çeyrek toplamının ise yüzde 160 artışla 12 bin 829 olduğunu ortaya koydu. BYD ise aynı ay yüzde 327,1’lik sıçrama ile 3 bin 438 araç tescil ettirerek ilk çeyrek toplamını 9 bin 120 adede çıkardı.

????????Avrupa: Regülasyon merkezli dönüşüm

Avrupa'da birçok ülkede geçen yıl elektrikli araç satışlarında büyüme görüldü. Almanya ve İngiltere gibi büyük hacimli ülkelerde satışlar sırasıyla yüzde 48 ve yüzde 27 arttı. Bu artış, geçmiş yıllardaki Avrupa pazarının en güçlü performansıydı.

Avrupa'da elektrikli araç satışları 2026 yılının mart ayında ilk kez yarım milyonu aşarak yıllık bazda yüzde 37 büyüme ile 540 bine yaklaştı. İngiltere, Belçika, Finlandiya, Fransa, İtalya, Portekiz ve İspanya, rekor satışların görüldüğü ülkeler olarak öne çıktı.

Akaryakıt fiyatlarındaki artış sonrası Avrupa'da elektrikli araç satışları martta rekor kırdı

???????? Küresel yarışta yükselen pazar: Türkiye

Türkiye, elektrikli araç dönüşümünde hem üretim hem de iç pazar açısından hızlı büyüyen ülkeler arasında konumlanıyor.

Türkiye, hem üretim hem de pazar payı açısından elektrikli araç dönüşümünde vites yükseltti. Küresel yarışın bu kadar sertleştiği bir ortamda Türkiye, hem pazar koruma hem de teknoloji geliştirme stratejisiyle öne çıkıyor.

Elektrikli araç satışları 2025 yılında yüzde 82,3 artarak 192 bin adede ulaştı. Togg ise yılı Türkiye elektrikli otomobil pazarının lider markası olarak tamamladı.

Togg’un ürün stratejisi: T10X’ten küresel hamleye

Yerli otomobil Togg, Ekim 2022'de seri üretime başlarken, ilk satışlar 2023 yılının mart ayında yapıldı.

Türkiye'de 2023 yılı ve 2024 ocak-eylül dönemleri itibarıyla yaklaşık olarak satılan her 3 elektrikli otomobilden biri Togg oldu.

2025 yılının en büyük gelişmesi, Togg'un ikinci akıllı cihazı olan T10F modelinin yollara çıkması olarak kayıtlara geçti. 2026'nın ilk çeyreğinde de liderliğini sürdüren marka, sedan/fastback modeli T10F ile ürün gamını çeşitlendirdi. T10F, 2025 Aralık ayında 5 bin 345'lik satışla Türkiye’de elektrikli otomobil pazarında liderliğini pekiştirirken, yine Togg'un T10X modeli 1960'la ikinci sırada yer aldı.

Togg’un T10X SUV modeli iç pazarda güçlü bir temel oluştururken, T10F fastback modeli markayı Avrupa rekabetine taşıyan stratejik ürün oldu. Öte yandan B-SUV segmentindeki "T8X" modelinin hazırlıkları 2026 takvimine alındı.

Milli Ekosistem: İç pazarda büyüme

2025 yılında Türkiye'de satılan elektrikli araç sayısı 192 bin adede ulaştı. 2026'nın ilk çeyreğinde ise elektrikli ve hibrit araçların toplam pazardaki payı 107 bin 924 adet ile yüzde 51,2'yi bularak tarihi bir eşiği aştı.

Mart 2026 itibarıyla Türkiye yollarındaki toplam elektrikli otomobil sayısı 400 bin sınırına dayandı. Bu, bir önceki yıla göre yüzde 92'lik bir artışı temsil ediyor.

Togg, 2025 yılını 39 bin 20 adetlik satışla marka lideri olarak kapattı. Mart 2026 itibarıyla aylık 4 bin 440 adetlik satışla Türkiye elektrikli otomobil pazarındaki liderliğini pekiştirdi. 2025 yılını 39 bin 20 adetlik rekor satışla lider kapatan Togg, Türkiye’deki her 3 elektrikli araçtan birini yollara çıkardı.

TOGG Yönetim Kurulu Başkanı Fuat Tosyalı, TOGG'un 2026'da dengeli ve sürdürülebilir bir yaklaşımla büyüyeceğini aktararak, Türkiye pazarında T10X ve T10F satışlarını ve pazar payını istikrarlı biçimde büyütme hedefleri doğrultusunda çalışmalar sürdüreceklerini belirtti.

Motorlu Araç Satıcıları Federasyonu Başkanı Aydın Erkoç, 2026 yılının ilk 3 ayında elektrikli araç satışlarının yüzde 18 arttığını belirterek, tüketici tercihlerindeki değişimin hız kazandığına dikkati çekti.

Elektrikli araçlara yönelimin temel nedenlerinin çevreci yaklaşım, düşük kullanım maliyetleri ve teknolojik dönüşüm olduğunu dile getiren Erkoç, "Dünya genelinde içten yanmalı motorlardan elektrikli modellere doğru güçlü bir geçiş yaşanıyor. Türkiye'de de bu dönüşüm hız kazandı. Özellikle yakıt maliyetleri, bakım giderleri ve servis ücretlerindeki artış, tüketiciyi daha ekonomik alternatiflere yönlendiriyor. Elektrikli araçlar bu noktada önemli avantaj sağlıyor." dedi.

Erkoç, Togg'un pazara girmesiyle elektrikli araçlara ilginin daha da güçlendiğini, tüketicinin yerli üretime yüksek ilgi gösterdiğini vurguladı.

Togg'un piyasaya sunulmasıyla elektrikli araçlara yönelik güvenin arttığını dile getiren Erkoç, şunları kaydetti:

“Bugün ikinci el piyasasında da talep görmesi, bu dönüşümün kalıcı olduğunu ortaya koyuyor. Elektrikli araçlar yalnızca sıfır kilometre pazarında değil, ikinci el piyasasında da giderek daha fazla yer alıyor. Önümüzdeki dönemde batarya ekspertizi, teknik servis altyapısı ve ikinci el değerleme süreçleri daha da önem kazanacak.”

Küresel vizyon: Milli ekosistemden Avrupa yollarına

Ekim 2025 itibarıyla Almanya üzerinden Avrupa satışlarına başlayan Togg, hem T10X hem de T10F modelleri ile Alman otomotiv sektörünün başkenti Stuttgart’ta yapılan ilk teslimatlarla önemli bir kilometre taşını daha geride bıraktı.

Almanya'da kasım ve aralık 2025’te 240 satış sözleşmesi yapıp, yıl sonu itibarıyla 144'ten fazla araç teslim eden Togg, teslimatlarına devam ediyor.

Togg, Avrupa yolculuğunda, 2026 yılı sonunda 10 bin adetlik ihracat hedefiyle Fransa, İspanya ve İtalya pazarlarına da girmeye hazırlanıyor.

Mevzuat ve gümrük: Yerli üreticiyi koruma hamlesi

Ticaret Bakanlığı tarafından uygulamaya konulan "7 Bölge 20 Servis" şartı, özellikle ithal edilen elektrikli araçlarda satış sonrası hizmet kalitesini zorunlu kıldı. Ayrıca Çin menşeli araçlara uygulanan yüzde 40 ek gümrük vergisi, pazar dengelerini yerli ve Avrupa menşeli markalar lehine çevirdi.

Hyundai’nin üretim hamlesi Türkiye’de elektrikli araç rekabetini büyütüyor

Türkiye’de elektrikli araç dönüşümü yalnızca satış rakamlarında değil, üretim yatırımlarıyla da yeni bir aşamaya geçiyor. Son yıllarda pazara giren yeni modeller ve artan tüketici talebinin ardından Türkiye’nin elektrikli araç üretiminde bölgesel merkezlerden biri olma hedefi doğrultusunda yatırımlar hız kazandı.

Togg’un ardından Hyundai Motor Company de 2026 itibarıyla İzmit fabrikasında elektrikli otomobil üretimine başlayacağını açıkladı. Böylece Türkiye’de elektrikli otomobil üreten marka sayısı artarken, sektördeki rekabetin yalnızca satışta değil üretim tarafında da güçlenmeye başladığı değerlendiriliyor.

Hyundai Motor Türkiye Satış, Pazarlama ve Satış Sonrası Genel Müdürü Murat Berkel, Türkiye’de elektrikli araç pazarının son 5 yılda yüzde 1 seviyesinden yüzde 14’e yükseldiğini, bu oranın 2030’a kadar yüzde 35-40 seviyelerine ulaşabileceğini belirtti. Berkel, şirketin İzmit fabrikasında üretilecek elektrikli model için üretim hatlarının yenilendiğini ifade ederek, “Bu topraklarda elektrikli otomobil üreten ikinci marka olacağız.” dedi.

Hyundai, 2026'da Türkiye'de elektrikli otomobil üreten ikinci marka olacak

Şebeke ve altyapı: 81 ilde kesintisiz mobilite

Elektrikli mobilite ekosistemi, araç üretiminin ötesine geçerek teknoloji üssüne dönüştü. Togg yalnızca otomobil üreticisi değil, bir mobilite ekosistemi oluşturdu. Türkiye, altyapı yatırımlarıyla Avrupa’nın en hızlı büyüyen şarj ağına sahip ülkelerinden biri oldu.

2026 yılına gelindiğinde şarj istasyonu yoğunluğu bakımından Avrupa'da ilk 5 ülke arasına girmeyi başarırken, şarj altyapısı 41 bini aşarak 81 ilin tamamında kesintisiz erişim sağlandı.

Türkiye, e-mobilite yatırımlarıyla 2030'a kadar dünyada lider ülke olmayı hedefliyor

Batarya hamlesi: Enerji bağımsızlığı

Togg ve Farasis ortaklığıyla kurulan Siro, batarya hücresi üretiminde Türkiye’nin dışa bağımlılığını azaltacak kilit yatırım konumunda bulunuyor. Siro Batarya Gelişim Merkezi, 2026 başında hücre üretimi prototiplerini tamamlayarak Türkiye’nin enerji depolamadaki dışa bağımlılığını azaltma yolunda dev bir adım attı.

Sanayi dönüşümü: İstihdam etkisi

Elektrikli araçlara geçiş, otomotiv yan sanayisinde üretim yapısını dönüştürürken, mekanik ağırlıklı üretimden yazılım ve elektronik bileşenlere yönelim hız kazandı. Bu dönüşüm, yerli tedarikçiler için yeni üretim alanları oluştururken istihdama da katkı sağladı.

Türk otomotiv yan sanayisi, üretim kapasitesinin yaklaşık yüzde 35’ini elektrikli araç bileşenlerine yönlendirerek küresel tedarik zincirindeki konumunu güçlendirdi. Sektör, ihracatta büyümesini sürdürürken, elektrikli dönüşüme uyum sağladı.

Öte yandan, Togg ve çevresinde oluşan mobilite ekosisteminin, yazılım ve batarya teknolojileri başta olmak üzere on binlerce kişilik istihdam etkisi oluşturduğu belirtiliyor. Yerli batarya üretimine yönelik yatırımlar da yeni meslek alanlarının ortaya çıkmasına zemin hazırladı.

Ekonomi ve çevre etkisi

Elektrikli araçların yaygınlaşması, enerji tüketimi ve karbon emisyonları üzerinde belirgin etkiler oluşturmaya başladı.

Avrupa elektrikli araç pazarında 2025, Avrupa Birliği emisyon hedeflerinin yıl boyunca yumuşatılması dahil olmak üzere yasal değişikliklerin yaşandığı bir yıl oldu. Ayrıca, birçok büyük Avrupa ülkesinin sübvansiyonları genişletmesi veya artırmasıyla, tüketicilerin elektrikli araç satın alımlarına yönelik destek de arttı.

Yeni plana göre, otomobil ve hafif ticari araçlar için gelecekte hedeflenen karbon emisyon standartları değiştirilecek. Otomobil üreticilerinin 2035'ten itibaren egzoz emisyonlarını yüzde 100 düşürme hedefi, yüzde 90 olarak güncellenecek. Kalan yüzde 10'luk emisyon, AB'de üretilmiş düşük karbonlu çelik kullanımı, e-yakıtlar ve biyoyakıtlar yoluyla telafi edilebilecek.

Küresel petrol tüketiminde azalma eğilimi

Londra merkezli uluslararası enerji düşünce kuruluşu Ember'in son analizine göre, küresel elektrikli araç filosu geçen yıl günlük 1,7 milyon varil petrol tüketiminin önüne geçti. Bu miktar, İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan ihraç ettiği günlük 2,4 milyon varil petrolün yaklaşık yüzde 70'ine karşılık geliyor. Dünyanın günlük petrol tüketimi ise 104 milyon varil seviyesinde bulunuyor.

Ember'in analizine göre, petrol fiyatında varil başı her 10 dolar artış küresel ithalat faturasını yıllık 160 milyar dolar artırıyor.

Ulaşımda kullanılan ithal petrolün elektrikli araçlarla değiştirilmesi, küresel fosil yakıt ithalatını üçte bir oranında azaltabilir ve yılda yaklaşık 600 milyar dolar tasarruf sağlayabilir.

Ember: Küresel elektrikli araç filosu 2025'te günlük 1,7 milyon varil petrol tüketimini önledi

Küresel rekabetin yeni rotası

Elektrikli araç sektörü, 2025–2026 döneminde küresel ölçekte yalnızca satış rekabetinin değil, aynı zamanda teknoloji, batarya ve üretim kapasitesi üzerinden şekillenen çok boyutlu bir dönüşüm sürecine girdi.

Çin’in üretim ölçeği ve tedarik zinciri avantajı, Avrupa’nın regülasyon odaklı dönüşümü ve ABD’nin iç pazarı destekleyen politikaları rekabetin ana eksenini oluştururken, Türkiye de hızla büyüyen iç pazarı ve yerli üretim hamleleriyle bu süreçte konumunu güçlendirdi.

Togg’un iç pazardaki liderliği, Avrupa’ya açılım adımları, Siro batarya yatırımı ve gelişen şarj altyapısı, Türkiye’nin elektrikli araç ekosisteminde üretim ve teknoloji tarafında daha aktif bir rol üstlenmesine katkı sağladı.

Bu çerçevede Türkiye, elektrikli araç dönüşümünde yalnızca büyüyen bir pazar değil, aynı zamanda üretim ve teknoloji kapasitesini artıran bir oyuncu olarak öne çıkıyor.