Büyük Devlet olma ideali, ilk günlerden itibaren Mücadele Birliği Hareketinde vardı. Güçlü ifade etmesek bile bazı stratejilerini dillendirdiğimiz oluyordu. Belki de Osmanlı Bakiyesi olmamız dolayısı ile bu fikir bizde vardı. Çok daha sonra şu kanaate vardım ki Halife Devlet fikri de Büyük Devlet idealimize vesile oluyordu. Hem Halife Devlet olacak, hem de Müslüman ülkelerin problemlerini çözemeyecek. Hatta Dünya ülkelerinin birbirleri ile işkillerinde problemlerine çözüm üretemeyecek. bu problemi kafamda çözemiyordum. Ben “Bir Uyanışın Anatomisi. Mücadele Birliği kitabımı 2005 tarihinde neşrettiğimde Ben Aykut Abiden bu konuyu işlemesini talep etmiştim.

Siyasilerin ağzında “Türkiye büyük devlet olma yolunda” tarzında beyanatlar, bazı yazarların yazılarında “Türkiye büyük devlet olmaya mecburdur” gibi ifadeler, bazı teşkilatların yorumlarında “Büyük devlet Türkiye” tarzında söylemler işitiyoruz. İşitiyoruz da büyük devlet statüsüne kavuşma tabirinin anlamını bilmiyoruz. Nasıl olacağını, yetki ve sorumluluklarının sınırlarını bilmiyoruz. Bu tezle ortaya çıkınca, Türkiye’nin dünya ile ilişkisi nasıl olacak? Dünya devleri ile çatışacak mı, uyuşacak mı? İslâm Âlemi ile ilişkileri nasıl olacak? Türkî cumhuriyetlerle ilişkileri nasıl olacak? Osmanlı coğrafyası ile ilişkileri nasıl olacak? “Osmanlı Milletler Camiası” gibi bir teşkilat etrafında toplanabilecek mi? Benzeri onlarca sorunun önceden düşünürler tarafından ortaya konması gerekir” diye not düşmüştüm. Şunu da eklemiştim “Bu konu ciddi bir çalışmayı, daha önemlisi düşünen bir kafayı gerektirir. Aykut Edibali’nin bilgi birikimi ve düşünce üretme gücü, vizyonu bunu yapmaya müsaitti”

Siyasetçiler, düşünürlerin ayak izlerine basarak ilerlerler.

Ayrıca şu gerçektir ki, Türkiye’nin bulunduğu Anadolu ve Rumeli coğrafyası, tarihi boyunca hep büyük devletler meydana getirmiştir. Bu coğrafyanın tarihi misyonu büyük devlet olmayı gerektirir.

NOT: Gelecek Yazı Türkiye Nasıl "Büyük Devlet" Olur?