Yeni normal ve yeni anormaller!

Şayet başka riskler çıkmazsa salgın ve ABD/Çin çekişmesi bitinceye kadar altın ve gümüş fiyatlarını kimse tutamaz, diye düşünüyorum. Jeopolitik çekişmeler bile tek başına altın fiyatlarını 5 Eylül 2011 tarihindeki rekor 1922 dolar seviyesinin üzerine atmak için kuvvetlendikçe kuvvetleniyor. Altının şu anda 1922 dolara kadar çok rahat yükselme kanalı var.

Bu noktadan sonra fiyatların nereye yöneleceğini ise dünyanın hali ahvali belirleyecek. İşte ons altında 1922 dolar seviyesi büyük bir ihtimalle yukarı veya aşağı trendde kırılma noktası olacak. Eğer altın 1956 dolar sınırını aşarsa o zaman 2000 doları bekleyin, derim ki güçlü ihtimal bu yönde.

Altın ve gümüş fiyatları niçin yükseliyor diye ince ince yorum yapacak değilim. Hani derler ya, görünen köy kılavuz istemez, diye…

Malûmunuz, koronavirüs tehlikesi henüz atlatılabilmiş değil. Tehdidin geçmesi için daha önümüzde uzun bir yol var. Dünya geçmişte yıllarca birçok zorlukla boğuştuğu gibi, bundan sonra küresel salgınla da uğraşacak... Daha doğrusu uzun yıllar salgın ve salgınlarla, savaş ve çatışmalarla, büyük risklerle karşı karşıya kalacak. İnsanlık siyasi, ekonomik, askeri, sağlık veya bilinmedik olumsuzluklarla yaşamayı öğrenecek. Mecburen, çünkü hayat bu! Dalgası yüksek denizlere alışmamız gerekiyor!

***

Dolayısıyla insanoğlu hayatını yeni normal veya yeni anormallere göre yeniden kurgulamak zorunda. Dünyada rahat yok, ifadesi günümüzde hatta gelecekte herkesin anlayacağı şekilde daha anlam kazanacak. Belki de böyle durumlar insanlığa iyilik getirecek… Bilemeyiz! Her şerde bir hayır… Her hayırda bir şer vardır… Dünyanın gülünü seviyorsak, dikenine de tabii ki katlanacağız.

Ders alacak mevzu çok… Euronun güçlenmesine vesile olan Avrupa Birliği’nin (AB) faizleri sabit bırakmasına karşılık 750 milyar euro büyüklükteki son ekonomi kurtarma paketi, vahametin derecesini göstermesi açısından önemsenmeli. Hem de paketin 350 milyar euroluk kısmı hibe…

Herhalde devletler salgın zararını ortadan kaldırabilmek için para basıp, vatandaşına, işletmesine bedava dağıtacak. Konuyu çok da merak ediyorsanız, Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde’ı takip edin… Kalın çizgilerle geleceği resmediyor…

ABD de Avrupa Birliği yolunda... Trump hükümeti yeni pandemi paketi için hazırlık yapıyor. Büyük ihtimalle paket meclislerinde kabul edilecek. Paketin içeriği AB’ninkinden farklı değil. Anlayış da aynı.

Altının 1863 doları görüp rekora bir adım daha yaklaştığı günümüzde dolar niçin geriledi… Veya dolar düşünce altın niçin yükseldi?.. Yurt içinde bile 6,83’le hayal kırıklığı oluşturan dolar için “Artık 7 lira olsun da kazancımıza bakalım” diyenlerin niçin heveslerini kursaklarında bıraktı? Hep düşünülmesi gereken konular!..

***

Sürekli yazdığımız şeyler… Güvenli liman… Nedir bu güvenli liman? Riskten korunmak için tutunacak dal… Peki neymiş bu dallar… Dolar, ABD vadelileri, altın, gümüş… Bazen de bakır… Terazinin kefeleri gibi… Riskin derecesine göre biri düşünce diğeri yükseliyor.

Dikkat edilirse ekonomi denilince sürekli para, parasal objeler ve “paradan para kazanma” akla geliyor… Hiç kimse üretmekten, çalışmaktan, terlemekten bahsetmiyor… Ne diyeceksin, insanlığın karakteristik özelliği… Zora gelmez… Kolayı seçer… Nefsine ağır gelenden kaçar!

Bugün riskin en büyüğü ne?.. Koronavirüs…

ABD Başkanı Donald Trump’ın, “Salgında yeni normale geçmeden, yeni anormallikler, daha kötü günler yaşanacak” mealindeki sözü dolara, diğer ülke para birimleri karşısında dip yaptırmadı mı, evet… Demek ki pandemide gidilecek ne kadar yolun kaldığını bilen dahi yokken devletler elbette kendilerini salgın zararlısına karşı hep koruyacak!

***

İşte çözülmesi gereken asıl düğüm burası… Üretmeyi, istihdamı desteklemek üzere piyasaya sürülen paralar şayet “güvenli liman” denilen riskli varlıklara gidiyorsa, o zaman bin düşünecek bir hamle yapacaksın...

Daha doğrusu birilerinin iç etmeyi planladığı pandemi paketlerini milletin geçimini sağlamaya ve işini kurtarmaya yönlendiremiyorsan, güvenli limanları patlatıyorsan kendine çeki düzen verip politikalarını ona göre yeniden gözden geçireceksin…

Yeni normali hâlâ “kâğıttan para kazanma” olarak algılayanlara ağır dersler vereceksin... Kurtarma paketlerine öyle müeyyideler koyacaksın ki riskli varlıkları baş tacı edenlere yepyeni anormallikler yaşatacaksın! Tabii bu nasıl olacak? Zor ki, ne zor!

"Paradan para kazanma”nın bir deniz, “üretmenin” deniz üzerinde bir çöp olduğu mevcut dünyada bırakın yeni normali, yeni anormallikler ummanına yelken açmış küresel ekonomiyi yüksek dereceli fırtınaların beklediğini söylesek kim inanır acaba!

analizgazetesi.com.tr

Önceki ve Sonraki Yazılar