وَاِذْ قُلْنَا لِلْمَلٰٓئِكَةِ اسْجُدُوا لِاٰدَمَ فَسَجَدُٓوا اِلَّٓا اِبْلٖيسَؕ اَبٰى وَاسْتَكْبَرَ وَكَانَ مِنَ الْكَافِرٖينَ ﴿٣٤

Diyanet İşleri (Eski) Meali "Meleklere, "Adem'e secde edin" demiştik, İblis müstesna hepsi secde ettiler, o ise kaçındı, büyüklük tasladı ve inkar edenlerden oldu."

Diyanet İşleri (Yeni) Meali "Hani meleklere, “Âdem için saygı ile eğilin” demiştik de İblis hariç bütün melekler hemen saygı ile eğilmişler, İblis (bundan) kaçınmış, büyüklük taslamış ve kâfirlerden olmuştu". Burada kelimenin sözlük anlamına yer verilmiş.

Bir arkadaşımız meşhur bir meal üstadı akademisyen hocadan Bakara Suresi Ayet 34'e meal verirken genel meallerden sapma yapmış, görmüş. Şöyle meal vermiş. ""Hani meleklere "Adem için Allah'a secde edin." demiştik onlar da hemen secde etmişti. İblis hariç yüz çevirmiş, kibirlenmiş kâfirlerden olmuştu." (Bakara, 34) Bu mealde secde terim olarak alınmış, bu uygun değil ve erbabı için söyliyeyim, car mecrurun müteallakı doğru tespit edilmemiştir.

Secde Ne Demek

Kelimelerin sözlük anlamı, mecazi anlamı, terim anlamı olur, Secde kelimesinin sözlük anlamı, olgunlaşan meyveler dolayısı ile dalların yere sarkması veya güçlü esen rüzgar tesiriyle ekinlerin eğilmesi demektir. Terim anlamı namazdaki secde (secdeteyn-iki secde) veya ruku' ile birlikte üç secde (selasetü Sücud) anlamına gelir, Bir de kelimemin mecazi anlamı vardır. Secde kelimesinin mecazi. anlamı boyun eğmek, emri alltına girmek demektir

Bu genel bilgiden sonra Şeytanın Adem'e secdesine geçelim. Buradaki anlam kulluk anlamında secdeye kapanmak değil, Sonraki mealde olduğu gibi mecazi anlamda "huzurunda saygı ile eğilmek, mecazen emrine ram olmak "demektir. Şeytan, mühlet istemiş, insan nesli dünyada var oldukça ona mühlet verilmiştir, Dini Kelimelerin terim anlamı ekseriya ilimlerin kurulması ile hicri birinci asrın son çeyreğinde oluşmaya başlamıştır. Kuran ve hadislerde kelimelerin hemen hepsi sözlük anlamı ile veya mecazi anlamı ile meallendirilmelidir. Kelimelerin çok azı terim anlamıyla zahir olmuştur.

Bir de kelimeler zamanla anlam değiştirmişlerdir. Doğru meallendirmek için cahiliye dönemi Arapçasının bilinmesi gerekir. Kuran o devrin Arapçası ile nazil olmuştur. Cahiliye dönemi şairleri tefsirlerde esastır, Bunlara şevahid denir. Oldukça zor metinlerdir, Elfiye şerhi diye maruf İbn-i Akıl'ın eseri şevahit mecmuası gibidir. Eğitim çağımızda özel eğitim olarak hoca huzurunda okumuştuk,

Bu konuyu, yani kelimelerin sözlük anlamını, mecazi anlamını ve terim anlamını akademisyen tefsir hocaları bilirler,

Buna rağmen konuyu akademik tefsir hocalarına çok anlattım, "Fe veylün Lil musallin" ayeti Mekkidir, O dönemde şirk dininin musallileri yani duahanları vardı. Hedef onlardır. İlk sahabeler değil.

NOT: Bu kelime mealde secde terim anlamı ile tercüme edilmiştir, Mecazi Anlamı ile meallendirilmesi gerekirdi.

İrfan Küçükköy Hoca