İnsan İradesinde Hürriyet Ve Varoluşçu Felsefe Akımı
Gençliğimde Eksistiyalizm (Existiyalizm) Varoluşçuluk felsefe akımını incelemeye başlayınca şaşırmıştım. İslam tarihinde gördüğümüz, okuduğumuz kulların fiilleri konusunun çağdaş verilerle yorumlanması gibi gelmişti, bana. Üç temsilcisi Türkiye’de izleniyordu. Kitapları Türkçe’ ye tercüme ediliyordu.

Bunlardan biri ateist, anarşist (ahlaki, fikri, sınır tanımayan komünist) Jean Paul Sartre idi. Türkiye’de 1968- 1980 arası komünist gençler onu putlaştırıyorlardı. Onun Bulantı isimli romanını okumuştum, iğrenmiştim. 1968’de Fransa’da başlayan ve Türkiye’ye de sıçrayan anarşist hareketlerin ideoloğu gibi idi. 1980’de öldüğünde Bazı görüşlerinden döndüğü yazılıp çiziliyordu. Sartre, kulların fiillerinin sınırsızlığı idealinden hareketle ateizme ulaşıyordu.

Başka okuduğum Eksistiyalist yazar Franz Kafka idi ki okuduğum yazılarında insanların fiillerinin değerlendirilmesinden, güçlü bir Allah inancına ulaşıyordu. Onun görüşlerini işleyen bir de aylık dergi çıkıyordu. Aradan elli sene geçti, derginin ismini hatırlayamadım. Beyaz kâğıda basılmış bir dergi idi. Yani pahalı bir basımdı. Arkasında yabancı istihbaratlar mı vardı, misyonerler mi vardı bilemiyorum. Bunu şimdi düşündüm. Elimde kalem, önemli gördüğüm cümlelerin altını çize çize okuyordum. Kafka’yı okurken aklım hep İslam Kelamcılarının kulların fiilleri konusunda hürriyet ve sorumluluk konusuna takılırdı. Kulların fiilleri konusunda her düşünce Allah’ın varlığına ve gücüne ulaşıyordu.

Üçüncüsü de Nobel Edebiyat ödüllü (1957) meşhur Fransız yazar Alber Camus (Kamü okunur) idi. O da insan iradesini saçma sapan gören bir felsefi akım temsilcisi idi. Cezayir’ de doğmuş bir Fransız idi. Fransa Cezair savaşlarında Fransa’dan yana, Alses Loren Bölgesi konusunda Almanya karşıtı Fransa’dan yana idi. Bir romanını okumaya başlayıp sıkılıp tamamlayamamıştım. Varoluşçuluk içinde sayılması sapma bulsa da insan iradesi konusunu işlemiş olmasıdır.

Bu yazıyı insanların fiillerinde insan iradesinin kültürel zeminini belirtmek için yazdım. Konuya yaklaşım sağladığımı sanıyorum.

İrfan Küçükköy Hoca
Bundan sonraki yazım "kulların fiilleri" konusunda Müslüman Kelamcıların görüşleri olacak