Psikolog John Bowlbyʼi bağlanma kuramında insanın hayatta kalması ve gelişmesi için öncelikli ilk şeyin, güvenli bir ilişki olduğunu söylüyor. Maslow’un ihtiyaçlar hiyerarşisinde dediği gibi nasıl ki karnımızı doyurmak ve diğer fizyolojik gereksinimimizi karşılamak için çalışmamız gerekiyorsa ilişki ve iletişim kurabilmek içinde çabalamamız gerekiyor.

İnsanın varoluşunun beş boyutlarından olan sevilmek, görülmek, onaylanmak gibi duygusal ihtiyaçlar “gerçek ilişkilerin” zahmetli dünyasından çok daha kolay olan “sanal dünyada” hızlıca karşılanmaya başladı.

İçtiği kahvenin falına internetten bakan sohbetini oradan eden, içini orada döken, oradan gülen, orada ağlayan insanlara dönüştü sosyal medya.İnsanlar gerçek hayattaki travmalarını sosyal medyada kurdukları ilişkilere taşımaya başladılar. Yüz yüze iletişimde kurmuş oldukları ilişkilerde bu travmanın bedelini oldukça ağır öderken sosyal medyada kurulan sanal ilişkilerde bu son derece bedelsiz ve kolay olmaya başladı. Kısa bir zamanda kurulan ve bir çaba harcanmadan kurulan ilişkiler yine kısa bir süre sonra sona ermekte. Öte yandan sosyal medya kişilerin kendisini olduğundan farklı tanıtması için de son derece elverişli bir platform. Nasıl görünmek istiyorsan kendini o şekilde sunabilirsin. Sunmakla kalmayıp öyleymiş gibi ilişki kurup, sunduğun o kişiymişsin gibi diyalog kurabilirsin. Günümüzde sanal ve sosyal medyada insanlarla etkileşime geçen kişilerin birbirlerine verdikleri hasar hiç de azımsanmayacak düzeydedir.

Peki, bazı insanlar neden bunları yapıyor?

Maalesef ki sanal zorbalıklara ve sahtekârca davranışlara başvuran kişilerin gerçek hayatta sağlıklı ve erdemli bir aile hayatı, sağlam, derin kapsayıcı dostlukları ve ilişkileri söz konusu değildir. Gerçek dünyadaki gibi mahremiyete özen göstermek ve karşımızdaki ile birebir tanışmadan ilişkiye duygusal yatırım yapmamak olabilecek riskleri oldukça azaltacaktır. Şayet karşımızdaki görüşmekten ısrarla kaçınıyorsa o ilişkiyi iletişimi sürdürmemek en iyisidir. Kendinize sanal iletişim süresince “bu ilişkide ne hissediyorum yaşıyorum neye maruz kalıyorum?” gibi soruları kendinize sorun. Kişisel hesabımızı evimiz gibi görüp kapısını herkese açmamak adına kilitli bir hesap olarak kullanmak bir diğer koruyucu yol. Sonuçta sanal dünya bizi gerçek hayatın acılarından sonsuza kadar koruyamaz, ilişkiler sanal ama onun sonucunda ortaya çıkan acı gerçektir.

Kalın sağlıcakla

Sait ÖZDEMİR

Uzman Psikolojik Danışman