İnsan acıyı hep aklında tutar.

İnsan acıyı hep aklında tutar.

‘Dil hep ağrıyan dişi yoklar. İnsan acıyı hep aklında tutar’ der, Ingram Bergman.

Bu çarpıcı ifade, travmatik yaşantıların zihinde nasıl yankı bulduğunu özetler.

Psikolojide, insanların olumsuz ve can acıtan deneyimleri olumlu olanlardan daha uzun süre hatırlamalarına ve sürekli o anılara odaklanmalarına Negatiflik Yanlılığı denir.

Negatif Yanlılığı insanların eşit derecede güçlü veya yoğun olumlu deneyimler yerine olumsuz olaylara, düşüncelere ve duygulara daha fazla odaklanma, bunlardan daha çok etkilenme ve onları daha uzun süre hatırlama eğilimidir. Ağrıyan bir dişin sürekli dille yoklanması, beynin çözülmemiş travmalara veya kronik duygusal yaralara sürekli dönme refleksini ifade eder.

Diş hekimleri ağrıyan dişi yoklamak o anlık bir rahatlama verse de, sorunu çözmez; aksine bölgeyi uyararak acıyı daha çok taze tutar der. Psikolojik açıdan bakıldığında, insanın sürekli geçmişteki acılarına veya hatalarına odaklanması, tıpkı bu metafor gibi, kişinin kendi kendini iyileştirmesini zorlaştırır.

Yaşamanın verdiği bu sonsuz acının, bizi yaşatma ve ölüme giden yolda ayakta tutmanın tek gerçeği olduğu söylenebiliriz. İnsanı gerçekten diri tutan, yaşatan ve nefes aldıran şey, yaşadığı acıdır.

Viktor Frankl’ın logo terapisinde söylediği gibi ‘Eğer bir acıya anlam katarsanız o acıyı yönetebilirsiniz.’ acıya anlam katmak acı hafifletir, insanın dayanma gücünü arttırır.

Acıya karşı sabır ve şükür etmek. ‘Şükredenin sonu huzurla biter. Şükür, huzura ulaşmanın yolundaki ışığı temsil eder. Acılar karşısında bizi güçlü kılan en önemli silahlarımızdan birincisi lisanî dualar, yani dilek, şifa ve mağfiret taleplerini içeren sözlü dualardır.

İkincisi fiili dualar, yani tedaviye başvurmak, sebeplere sarılmak gibi eylemle yapılan dualardır.

Üçüncüsü ise hal diliyle dualardır. Acz ve çaresizlik anlarında kalpten gelen, söze dökülmeyen içsel yakarışlardır.

Dua, aynı zamanda duygusal boşalım ‘katarsis’ sağlayarak bastırılmış duyguların ifadesine zemin oluşturur. Kişi dua sayesinde kendini yalnız hissetmez, anlamlı bir bağ kurar. Çünkü dua, Allah’la irtibatın en güçlü yoludur..

Rabbiniz şöyle buyurdu: Bana dua edin, duanızı kabul edeyim. (Mü’min Suresi 60 ayet)

Kalın sağlıcakla

Sait ÖZDEMİR

Uzman Psikolojik Danışman