Boş zaman yoktur boşa geçen zaman vardır.

Bir gün Behlül Dânâ, Abbasi halifelerinden Harun Reşide sordu:

Ey halife, sana üç sualim var: Birincisi yer üstünde en fazla olan, İkincisi yeraltında en fazla olan, Üçüncüsü gökyüzünde en fazla olan nedir?”

Buna karşılık, Harun Reşit de şu cevabı verdi:

“Yeryüzünde en çok olan canlılardır. Yeraltında en çok olan mevtalardır. Gökyüzünde en çok olan da kanatlılardır; kelebeklerdir, kuşlardır, ”

Behlül Dânâ ise manidar bir şekilde bakarak şu mukabelede bulundu:“Hayır ey halife, sen işin zahiri tarafını söyledin. Hakikatini söylemedin. Gerçek şu ki: Yeryüzünde en çok mevcut olan şey; tamahlardır, hırslardır, ihtiraslardır, kıskançlıklardır ve bitmek-tükenmek bilmeyen nefsanî arzulardır. Yeraltında en çok mevcut olan şey de «eyvah, vah vah» ile «keşke»lerdir. Gökyüzünde en çok mevcut olan ise Cenâb-ı Hakk’a çıkan Salih amellerdir.”Bu bakış açısıyla baktığımız zaman boşuna harcanan her zamana «eyvah, vah vah» demeliyiz. Düşünmeliyiz; Allah şu anda canımızı alsa ne kadar «eyvah, vah vah» derdik?

Wilhelm Schmid, “boş zaman” üzerinden bir hayatı anlama ve onu anlamlı değerlendirme çabasına girişmiş “Zor Zamanlarda Boş Zaman Kullanımı” başlıklı makalesinde:

“Yaşadığımız an hakkında aslında çok fazla şey söylenebilir, ancak en azından sıkıcı olduğu iddia edilemez. Gerçek anlamda biraz olsun dinlenebilmek için, etrafımızı saran tüm gergin durumlardan elimizi ayağımızı çekerek, biraz huzur adına boş zamanlarımızı değerlendirmek çok önemli. Aslında boş zaman, uzun zaman geçirmek anlamına gelmektedir. Boş zamanın içindeki derin boşluk, bilgi çöplüğü, anlamsız kelimeler ve gereksiz izlenimlerle dolu istenmeyen doygunluğun tam tersidir. Aslında boşluğun içinde bile insan eğer katlanabilirse, verimli bir şekilde kullanabilirse ve tadını çıkarabilirse başka bir doygunluk bulabilir.”

Schmid, Kişi bu boş zamanlar sayesinde kendisiyle dost olmayı, barışık olmayı öğrenir. Bu zamanlar kişinin içsel olarak bağlantı kurduğu ve benliğini yeniden canlandırabildiği için aslında kendini bulduğu zamanlardır. Boş zaman tek kelimeyle, her anlamda varoluş bilinci sorusunu sorgulamayla ilgili düşünme zamanıdır. Bilinç, tüm bağlantıların olduğu yerdir

Schmid, “boş zaman” kavramıyla katkıda bulunuyor. Diyor ki: “Boş zaman, yaşamın ötesinde olası bir anlam üzerine düşüncelerle birlikte kişinin hayatına çok fazla anlam katabilir. Son söz olarak, Peygamber Efendimiz (s.a.s) bir hadis-i şeriflerinde; “İki nimet vardır ki, insanların çoğu bu iki nimetin kıymetini bilme noktasında aldanmışlar, hataya düşmüşlerdir. Bunlar, sağlık ve zaman nimetidir. (Bûhârî, Rikak, 1; İbn Mâce, Zühd 15.)

Kalın Sağlıcakla

Sait ÖZDEMİR