Güzellik Geçicidir Aptallık Baki Kalır

Bir hikâye vardır. “Kurtla eşek bir konuda tartışmaya başlamışlar. Kurt haklı, eşek haksız ve ancak eşek son derece inatçı, dediğinden şaşmıyor, kurdu dinlemiyor bile. Aslanın hakemliğine başvurmuşlar. Aslan tarafları dinlemiş ve eşeğe, “tamam, tamam, sen haklısın,” demiş. Eşek sevinçle hoplaya sıçraya ayrılınca, kurt sormuş, “Yahu, bu nasıl karar, benim haklı olduğum apaçık ortada, sen nasıl eşeği haklı bulursun?”

Aslan gülmüş. “Sen,” demiş, “savunduğun konuda haklısın; ancak eşekle tartıştığın için haksızsın, boşuna zamanını harcamışsın, bildiğinden şaşmayan, cahil, üstüne üstlük kendini bir halt zanneden eşeğe laf anlatmak mümkün değil ki, bırak inadını sürdürsün!

Bu hikâye aslında anlayan için çok şey ifade etmektedir. Kısacası vaktini boşuna harcama.”
Bonhoeffer’a göre aptallık, “doğuştan gelen bir entelektüel eksiklik değil, bireyin düşünme sorumluluğunu bilinçli olarak terk etmesiyle ortaya çıkan bir durumdur. Kur'an-ı kerimde, birçok yerde (Akıl etmez misiniz) ifadesi geçmektedir. Hiç aklınızı çalıştırmıyor musunuz? (Bakara suresi, 44. ayet)

Baskıcı rejimler insanlarda sorgulama özelliğini baskılayarak veya yönlendirerek bireyleri edilgen ve itaatkâr hale getirir. Böylece aptallık, bireysel bir kusur olmaktan çıkıp toplumsal bir probleme dönüşür. Çünkü aptallaştırılmış birey, ona ezberletilmiş sloganlarla konuşur.

Aptallaştırılmış, düşünce ve sorgulama sistemi bozulmuş dediğim dedik insanlarla tartışmak boşa kürek çekmektir. Aptallık Teorisi’nden kurtulmanın tek bir yolu vardır. O da isteyerek özgürleşmeleridir. Eğer birey, özgürleşir ve sorgularsa aptallığın bağlarından kurtulur.“Yaptığımız her şeyden sorumluyuz.”

Bu sözler ile yaşama veda eden Bonhoeffer kaleme aldığı notlarında şöyle söyler:

“Eylem bir düşünceden değil, sorumluluk almaya hazır olma durumundan ortaya çıkar. Ahlaki bir toplumun en büyük sınavı, çocuklarına nasıl bir dünya bıraktığıdır.”

Siz ne dersiniz?

Yapay zekâ çağı diye nitelendirilen günümüzde, insanlığın sorunu zekâ geriliği mi yoksa ahlaki bozukluk mu?

Son söz olarak, Güzellik geçicidir, Aptallık baki kalır.

Kalın Sağlıcakla

Sait ÖZDEMİR